MATINDING TAG-INIT, MAY EPEKTO SA UTAK AT KATAWAN?

TAG-INIT-3

(Ni Edzer Lanuza / Panghuling labas)

Panatilihing maging presko at hydrated. Uminom ng tubig, dalawa hanggang apat na tasa (16-32 ounces) pagkagising, gayundin ang dami kung lalabas para sa activities at exercise.

Magdala ng tubig. Gumamit ng traveling water filter. Karamihan ay nangangailangan ng dalawa hanggang tatlong quarts ng liquid per day at mas marami sa hot weather o kung nag-e-exercise.

Gumamit ng mga natural. Ang fresh fruits, vegetable juices, raw vital salads at maraming tubig ay may mga sustansyang hatid sa katawan para sa summertime activities.

Uminom ng nutritional supplements. Kakailanganin ang mga ito  sa laki ng physical energy na ilalabas mo sa summer activities. Magpapakalma sa nervous system ang B-complex vitamins.

Palalimin ang spiritual awakening. Gamitin ang summer months para mapalalim ang pananampa-latay.

Magplano ng bakasyon para makapagbasa, makapag-relax, makapagbulay-bulay at makahinga.

Maglaan ng first aid kit. Sa paglalakbay, magdala ng pang first aid para sa mga kagat ng insekto, bubuyog, at iba pang puwedeng maging sugat. Tingnan ang inyong overexposure, sumilong at uminom ng tubig.

IBA’T IBA PANG TIPS NGAYONG SUMMER

Alam n’yo bang ang super-cold drinks ay makapagpapakulo ng inyong tiyan? Gayundin ang masarap na pagtulog, o gamot na ininom ay may epekto sa katawan sa pag-a- adjust sa init.

Kung ikaw ay isang outdoor-type, kailangang paghandaan ang tag-init, ayon kay Chad Asplund, MD, director ng athletic medicine sa Georgia Southern University, sa Statesboro, GA.

Pagsusuot ng leather flip flops. Sa tag-init, pinakamabuting magsuot ng matigas at gawa sa high-quality leather. Mainam ang flip-flops sa beach, pool, at sa locker room, kung saan maiiwasan ang athlete’s foot, isang fungal infection na nakakaapekto sa balat ng paa.

Iwasan ang pating. Mas nag-aalala ka sa sunburn kaysa sa mga pating? Ito ang tips para maiwasang maging hapunan ng mga pating:

Iwasan ang tubig kapag magdadapit-hapon, dahil ang mga pating ay pinakaaktibo sa mga sandaling ito.

Huwag lulusong sa tubig kapag ikaw ay may pagdurugo, maaamoy ka ng mga pating at baka ikaw miryendahin.

Hubarin ang makikinang mong alahas kapag lumalangoy. Para sa mga pating, ang kinang nito ay kahalintulad sa kaliskis ng mga isda.

Tandaan na ang mga pating ay lumalapit din sa mga dalampasigan.

Mabibitag sila ng mga sandbar malapit sa beach kapag low tide.

Huwag tumakbo, maglakad sa may mahahabang mga distansya, o maglaro ng sports. Maaari kang mapilayan sa iyong bukung-bukong.

Napapanis na pagkain. Huwag magtago ng anumang pagkain sa room temperature na mas mahaba sa dalawang oras, o isang oras kung mas mainit sa 90 degrees.

Huwag gamiting muli ang mga plato na pinaglagyan ng hilaw na mga karne, kung hindi nahugasang mabuti ang mga ito.

Brain-Eating Amoeba. Ang napakaliit na organism na ito ay nakatira sa dagat-dagatan, ilog at hot springs. Pumapasok ito sa pamamagitan ng ilong at maaaring pagmulan ng kakaiba, nakamamatay na brain infection.

Tanging paraan upang maiwasan ang impeksyon ay iwasan ang warm fresh water. Kung nasa tubigan, huwag ipailalim ang inyong mga ulo.

Magsuot din ng nose clips kung tatalon sa tubig.

Panganib sa dagat. Ang malalakas na alon ay makahahatak maging sa pinakamalakas na swimmers palabas sa karagatan. Nasisira ang mga baybayin sa sandaling maghiwalay ang alon sa beach, magdudulot ito ng spinal cord injuries sa surfers. Pumili ng beach na may lifeguard, na magsasabi sa inyo tungkol sa kondisyon ng tubig. Maaaring mawalis ng sneaker waves ang taong nakatayo lang sa dry land.

Please follow and like us:
Read More

MATINDING TAG-INIT, MAY EPEKTO SA UTAK AT KATAWAN? 

TAG-INIT-2

(Ni Edzer Lanuza / Pangalawang labas) 

MARAMING palatandaan kung ang isang taong ay nakaranas ng heatstroke ay maaaring makaramdam ng  mabilis, malakas na takbo ng pulso; nalilito at  maaa­ring mawalan ng malay.

Tumitigil ang pagpapawis. Ang mga taong nagdurusa sa heatstroke ay kailangang mapalamig. Sa sitwasyong ito, hindi kailangang painumin ng tubig o anumang likido.

Ilagay sila sa malamig na lugar. Kailangang bihisan ng preskong damit o ilagay ang isang biktima ng heatstroke sa malamig na paliguan.

Sa pagdaranas ng init, pinalalabo nito ang isipan dahilan kung kaya’t hindi makapag-isip o desisyon ng mahusay at pakiramdam ay laging nag-iisa.

Lumabas sa pag-aaral, habang tumataas ang temperature ng panahon, bumabagal ang pagkilos ng tao at humihina ang memorya.

Ang nasabing phenome­non ay nakakaapekto sa sinuman mula sa mga mag-aaral na kumukuha ng standard tests hanggang sa office workers.

Pinagmumulan din ang init sa paglala ng air pollution at kalidad ng hangin, sanhi para mahirapan tayong hu­minga na nauuwi sa mga karamdaman.

Sa mainit na panahon, ang siklab na nagmumula sa araw ay nagbibigay ng reaksyon sa pollutants, kung saan ang atmospheric gases ay nag-aanyong  ozone.

Ang ozone, ito man ay pure form o may kahalong chemicals, ay maaaring ma­ging mapanganib sa kalusu­gan. Kapag nalanghap, mapi­pinsala ang ating mga baga.

Kahit ang mababang dami ng ozone ay maaaring makapadulot ng pananakit sa dibdib, pag-uubo, pag-iksi ng paghinga, at iritasyon sa lalamunan.

Mas mainit ang panahon, mas maraming nalilikhang ozone pollution. Dagdag pa na ang hangin sa mainit na panahon ay nagiging sanhi para magtagal sa kapaligiran ang  ulap-usok.

Sa pag-aaral noong 2008, natuklasang sa bawat  pagtaas ng temperatura, ang ozone pollution ay maaaring makapatay ng 22,000 katao sa buong mundo.

Ito ay sa pamamagitan ng respiratory illness, asthma, at emphysema.

Ang non-ozone air pollution ay nauugnay sa warmer weather, na magdudulot naman ng lung cancer, allergies at asthma, at cardiovascular disease sa mga tao.

Natuklasan  sa isang pag-aaral noong 2007, ang air po­llution ay nakapatay ng 9 mil­yong katao sa magkakasunod na taon. Kaya habang tumataas ang temperatura, tumataas din ang death toll.

Mga problemang dulot ng tag-init

Ang sakit sa balat, buhok, problemang pangkalusugan gaya ng heat stroke at pigsa ay bahagi ng mga problemang dulot ng tag-init.

Nag-uudyok din ang summer sa pagbabago ng diet ng tao at iba pang  healthy li­ving tips. Narito ang ilang mga kaalaman patungkol sa healthy summer:

Foot Infection. Ang pagpapawis at init ay nagpapa­dagdag ng tsansang magkaroon ng impeksyon ang mga paa ngayong summer.

May ilang anti-bacterial powders na available sa medical stores. Ang pagkuskos mabuti sa paa ang mag-aalis ng bakterya. Para sa teribleng skin ailment kumunsulta sa dermatologist.

Maglagay ng suns cream.  Mahalaga ang paggamit ng suns cream lotion na may Sun Protection Factor (SPF) 30 para maprotektahan ang balat mula sa mapaminsalang  Ultraviolet (UV) rays.

Para sa  mga sensitive skin, ang mineral-based sunscreen ang pinakamainam.  Huwag magtagal sa ilalim ng sikat ng araw sa pagitan ng 10am at 4pm para mabawasan ang UV radiation.

Kung lalabas sa katindihan ng araw at magtatagal ng mahabang oras sa lansangan, maglagay ng suns cream kada dalawa o tatlong oras.

Uminom ng maraming tubig. Sa hot summer months, ang init at pagpapawis ay nagpapa-de-hydrate ng ating katawan.

Ang kakulangan sa tubig ay makakasama sa katawan at makapagmimithi nang husto sa pagkain kahit hindi naman talaga nagugutom.

Mahalaga na panatili­hing hydrated ang sarili sa pag-inom ng walo hanggang siyam na baso ng tubig sa isang araw.

Kung nagsasawa na sa tubig, dagdagan ng ilang low calorific flavoring ang inumin gaya ng prutas o healthy alternatives tulad ng green tea o coconut water.

Mag-ingat sa ‘healthy’ smoothies. Ang fruit smoothies ay magandang pa­raan para makakuha ng five-a-day  refreshed sa buong summer.

Pero bantayang mabuti ang smoothies na gawa sa frozen yoghurts o ice cream dahil maaari itong maging sobrang calorific.

Ang healthy smoothie ay kailangang mula sa prutas,  juice, low fat-yoghurt at ice na maitatago sa freezer, at ilagay lahat sa blender para makagawa ng  perfect summer drink.

Exfoliate. Ang summer ay nangangahulugang pag­dagdag ng dead skin cells kaya mahalagang mag- exfoliate ng iyong balat para mapanatili itong makinis at malasutla.

Di kailangang bumili ng expensive products para makamit ang summer glow, simpleng kuskusin ng banayad ang balat o gumawa ng sari­ling exfoliation lotion mula sa oatmeal, milk at yoghurt.

Magpakabasa. Sa paliligo sa swimming pool o karagatan, simulan ng 10 minutong paggapang, breaststroke o backstroke para mahaluan ng cardio workout.

Ang  30 minute session full body workout ay nagpapa-burn ng mahigit 400 calories! Kung di makalangoy, sumali sa water aerobics class o gumawa ng sariling aerobic workout na may jumping jacks, marching at  jogging sa tubig.

Olive oil. Para maprotektahan ang balat, maging malambot, idagdag sa diet ang isang kutsarang ng olive oil araw-araw o ilagay sa healthy salad o fish dish para makakuha ng  essential fatty acids.

Protektahan ang buhok . Ang ating mga buhok ang nagdurusa ng husto kapag summer. Ang init,  sun damage at chlorine ay nag-iiwan ng pagiging malata at matamlay ng ating buhok.

Kung magpa-planong mag-swimming ngayong summer, gumamit ng anti-chlorine shampoo at conditioner para ma-neutralize ang chlorine na nasa buhok.

Bawasan ang paggamit ng hair dryers, straighteners at iba pang  heating products.

Laging mag-exercise. Mahalaga ang aerobic acti­vity para manatiling malakas at malusog ang puso. Subukang magkaroon ng outdoor refreshing activities gaya ng hiking, biking, swimming o tennis.

Please follow and like us:
Read More

MATINDING TAG-INIT, MAY EPEKTO SA UTAK AT KATAWAN? 

TAGTUYOT

(Ni Edzer Lanuza / Unang labas) 

TUWING dumara­ting ang tag-araw, tumataas ang temperatura kung kaya’t kaagad na pumapasok sa isip ng tao ay magpalamig sa pamamagitan nang pagkukulong sa air-conditioned room o mag­lunoy sa tubig tulad ng swimming pool at dagat.

Sa nagdaang apat na taon ng tag-init, naitala ang pinakamainit na panahon sa mundo habang ang init noong 2018 ang naitalang pinakamataas.

Kabilang sa hottest temperature na nasukat ay mula sa Africa, ang bansa ring ito ang may hottest overnight temperature na sumira sa dating record.

Ngunit ang silakbo ng init na ito ay inaasahang magpapatuloy pa.

Habang patuloy ang tao sa pagbomba sa greenhouse gases, gaya ng carbon dioxide patungo sa atmosphere, mas maraming init ang ma-absorb ng araw.

Dahilan ito para tumaas ang karaniwang temperatura ng mundo at mag-uudyok ito ng iba pang mga pagbabago sa ating kapaligiran.

Dry Season Sa Pilipinas, Nagsimula Na

Ipinahayag ng Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (PAGASA), tapos na ang northeast monsoon o hanging amihan, at nagsimula na ang dry season.

Kaya naman, pinaghahanda ang mga tao sa tamang paggamit ng tubig at pinag-iingat sa heat stress.

Kasabay nito ang pagbibigay babala ng PAGASA sa patuloy na paghina ng El Niño sa tropical Pacific na maaa­ring magresulta ng matagal na tagtuyot at mas mainit na temperature sa mga susunod na buwan.

Iginiit pa ng weather bureau na possible ang pagkakaroon ng full-blown El Niño sa bansa na kapag nangyari ay dapat asahan ang mga sumusunod:

Extended dry season. Ito ang naantalang pagsisimula ng tag-ulan,  ambon at bihirang pagbagyo kung saan magiging bunga nito ang maalinsangang panahon at higit sa lahat tagtuyot.

Samantala, ang matin­ding init ay di lang nagpapahirap sa atin. Kundi, may seryosong mga epekto ito sa  pisikal na pangangatawan, pag-iisip at emosyon.

Narito ang sinasabi ng siyensa tungkol sa mga epekto ng matinding init sa ating katawan at utak.

Pinagmumulan ang init ng heat exhaustion, na sobrang mapanganib.

Mas mahabang panahon ng tag-init, mas may hatid na seryosong mga epekto sa katawan.

Una, ang mataas na body temperature ay pinagsisimulan ng matinding pagpapawis, paglambot ng balat, dehydration, pagkahapo, sakit ng ulo, pagkaalibadbad, pagkahilo, pamumulikat at mabilis o mahinang pulso.

Ang sinomang nakararanas nito ay kailangang pumunta sa malamig na lugar, sumipsip ng tubig, at maligo, o maglagay ng basang tela sa katawan.

Kung ang nasabing mga sintomas ay umabot sa isang oras, o lumala pa, o kung ikaw ay nagsusuka na, kinakailangan mo na ng tulong ng manggagamot.

Sa sandaling makaranas ng matinding init ang isang tao, maaari itong mauwi sa heat stroke. Kilala rin ito bilang sun stroke, isang uri ng matinding heat illness.

Ang mga nasabing sakit, kung saan umaabot sa 40.0 °C (104.0 °F), posibleng mag­resulta kamatayan.

Please follow and like us:
Read More