KABAYO SA RILES (2)

PNR-17

Bagong Bihis na PNR

(Ni Mac Cabreros)

DUMAAN sa krisis ang Manila Railroad Company noong World War 1. Ngunit noong Pebrero 4, 1916, nakasinghap ng bagong pag-asa nang ipasa ng Philippine Assembly ang Act No. 2574, kung saan inarmasan ng karapatan ang Governor-General para mapasakamay ng gobyerno ang ari-arian ng MRR kung saan nagbayad ang gobyerno ng P8 milyon at balikatin ang utang na P53.9 milyon. Tuluyang naging pag-aari ng gobyerno ang MRR noong Enero 1917 hanggang sa maluklok si Jose Paez bilang unang Filipino bilang general manager dito.

Noong 1920’s, unti-unting umusad ang arangkada ng railway sa pamumunoni Paez. Inilarga ang P30 milyong programa sa Dagupan-San Fernando sa La Union North line at ang extension ng South main line hanggang Legazpi sa Albay. Naging maayos ang takbo ng Maynila hanggang Bicol noong 1941.

Nang sumiklab ang World War II, kinontrol ng sundalong Kano ang MRR noong Disyembre 1941 kung saan pinagsisira ang impraktura ng railway.

Lalo pang lumala ang kalagayan ng railway nang manakop ang mga Hapon hanggang sa umabot sa P30 milyon ang halaga ng nasirang imprastraktura.

Pagkatapos ng giyera, tanging 452 kilometro na lamang ang operasyon makaraang kumpunihin ng mga sundalong ng Amerika at Filipinas para gamitin pang-military operation. Naibalik sa Philippine government ang

MRR property noong Pebrero 1, 1946.

Noong 1950’s, pinalitan ng diesel engine ang steam engine ng mga tren.

Nabinyagan naman ang MRR bilang Philippine National Railways sa bisa ng Republic Act 4156.

Sa pagdaan ng mga panahon sa ilalim ng ilang administrasyon, nagkaroon ng ilang problema ang takbo ng mga sasakyan ng PNR kaya’t nagkaroon din ng pagbabago sa pangalan, logo, disenyo at modelo ng mga tren.

Sa ngayon, isinusulong ng Department of Transportation (dating Ministry of Public Works, Transportation and Communications (MPWTC)  na  isaayos ang operasyon ng PNR  sa Manila-South Commuter Railway o NSCR (kilala rin Clark-Calamba Railway) kung saang babagtas sa 147 kilometrong elevated railway mula New Clark City sa Capas, Tarlac hanggang Calamba, Laguna.

Build, Build, Build Program ni PRRD

Ibinida ni Transport Secretary Arthur Tugade, ang pagsasaayos ng operasyon ng PNR ay bahagi ng build, build, build program ni Pangulong Rodrigo Duterte para mapagkalooban ng safe, convenient and comfortable travel ang sambayanan.

Sinabi pa ng kalihim na nasa construction stage ang Tutuban-Malolos (Bulacan) ang unang bahagi ng NSCR at inaasahang magiging operational ang 37.6 kilometrong railway sa ikatlong bahagdan ng 2021 kung saan abot sa

340,000 kada araw ang bibilis ang biyahe sa 35 minuto lamang.

Nakatakda na ring pasimulan ang ikalawang bahagi ng NSCR na 74 kilometrong Malolos-Clark.

Abot sa 300,000 katao kada araw naman ang makikinabang sa sandaling bumiyahe ang tren ng Solis (Manila) – Calamba (Laguna ) na babagtas sa 55.6 kilometro.

Hubad na Katotohanan

Sa pagbabagong bihis ng PNR, gaano ng aba kaganda ang kalalabasan ng image nito?

Naiulat na ibinandera ng pamunuan ng PNR-DOTr na nagbibigay sila ng libreng pamasahe sa mga istudyante. Awtomatiko namang nagkakaloob sila ng 20 porsyentong discount sa mga senior citizen at indibiduwal na may-kapansanan (Person with Disability).

Sa kabila nito, naging laman ng balita ang pagsiksikan ang mga pasahero ng tren ng PNR biyaheng Tutuban (Manila) patungong Calamba, Laguna. Literal na hindi mahulugang karayom ang mga pasahero o posibleng magkapalitan ng mukha. Nagkahalo-halo rin ang amoy ng mga pawisang pasahero at ilan ang nahihimatay. Ilan naman ang pinagkakasya ang katawan sa lagayan ng bagahe. Ika nga pasahero: “tiisin/hamakin ang lahat, makauwi lamang.”

Sinasabing nababahiran ng korupsyon ang larawan ng PNR.

Ito’y matapos ilantad ng Presidential Anti-Corruption Commission na ilegal ang paggamit sa P50.9 milyong pondo ng railway projects bilang bayad sa security services.

Ayon PACC, maituturing na technical malversation ang ginawa ng kasalukuyang pamunuan ng PNR na  paglabag sa Section 3 ng Republic Act (RA) No. 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act at Rule 10, Section 46A ng Revised Rules on Administrative Cases in the Civil Service (RRACCS).

Habang sinusulat ito, wala pang linaw kung saan patungo ang kasong nakaumang sa pamunuan ng PNR. Hindi rin tiyak kung saang direksyon ang babagtasin ng biyahe ng PNR na sinasabing de kalidad ang operasyon ngunit may nakatagong hubad na katotohanan.

Please follow and like us:
Read More

KABAYO SA RILES (1)

PNR-8

Ebolusyon ng Tren sa Pilipinas

(Ni Mac Cabreros)

KADILAKAD (nakapaang paglalakbay) ang unang ginagawa ng mga tao upang makarating sa kanilang patutunguhan hanggang magkaroon ng ebolusyon ang mga sasakyan  na nagsimula sa kabayo, kalabaw, na napunta sa kalesa, kariton na umunlad na naging kabayo sa ibabaw ng hood na nating auto tren.

Dito na nagkaroon ng riles sa Pilipinas na naging daanan ng tren na kilala bilang Philippine National Railways (PNR).

Kamakailan, ibinida ng Department of Transportation (DoTr) ang pagtanggap ng PNP ng ISO 9001: 2015 certificate mula sa Certification International – Philippines Incorporated.

Ang sertipikasyon ay igi­nawad sa repair, rehabilitation, restoration at maintenance ng mga riles, train control at rol­ling stock, maintenance at station operation.

Sinabi ni PNR General Manager Jun Magno, handa ang kanilang tanggapan sa pagsabay sa mga ebolusyon upang maging matatag dahil ang PNR dahil malaki ang ginampanan ng gobyerno rito sa paglalagay ng malaking investment simula pa noong 1917.

Ayon naman kay Atty Celeste Lauta, ng Quality Ma­nagement System, marami pang dapat gawin para lalong mapabuti ang serbisyo ng PNR alinsunod sa international standards.

Naiulat na ang certification ay iginawad noon pang Hunyo 14, 2019 at pormal na ibinigay nitong Setyembre 30 sa isang seremonya na dinaluhan ni CIP President Renato Navarrete, Director Evangeline Macariola ng Development Academy of the Philippines (DAP), PNR Chairman of the Board Gen. Roberto Lastimoso, PNR Director Jovito Barte, PNR Ma­nagement at staff, at iba pang opisyal ng CIP at DAP.

Bago nito, mahabang daan ang nilandas ng PNR sa Qua­lity Management System nito. Nagsimula ang paglalakbay ng PNR sa Quality QMS noong 2017 kung saan kaagapay o katuwang ang DAP.

Katunayan, ayon kay DAP Director Macariola, matagal na nilang nililigawan ang PNR na sumailalim sa QMS noon pang 2008 ngunit nag-atubili ang PNR. Mabuti na lamang at sumang-ayon ang PNR at nakamit nga ang sertipikasyon ng CIP.

Malaki ang hirap na dinaanan ng PNR upang makamit ang sertipikasyon bukod pa sa pasakit na inabot ng buong team lalo na ang Internal Qua­lity Auditor at Secretariat na ginawa ang lahat upang maabot ang tuktok ng tagumpay.

“The ISO certification is not only a manifestation of hard work, but a commitment to its interested parties for continual improvement in the quality of service that PNR provides. It may not be done overnight, but PNR is committed to deliver an improved service in the coming months,” pahayag ni Lauta.

Pasada ng PNR

Umarangkada ang tren ng PNR nang ipag-utos ni King Alfonso XII ng Espanya sa Ins­pector ng Public Works of the Philippine Islands na magbuo at magsumite ng plano para sa railway system sa Luzon noong Hunyo 25, 1875. Agad namang tumalima si Don Eduardo Lopez Navarro at isinumite ang plano  pagkatapos ng limang buwan. Matapos aprubahan ng hari ang plano, naitatag ang Manila-Dagupan line railway concession at naigawad kay Don Edmundo Sykes ng Ferrocarril de Manila–Dagupan na kalauna’y naging Manila Railway Company, Ltd. ng London noong Hunyo 1, 1887.

Sinimulan ng Ferrocarril de Manila–Dagupan, ang paggawa sa riles (North line) noong Hulyo 31, 1887. Nagbukas ang 195 kilometrong linya noong Nobyembre 24, 1892.

Hindi agad nasimulan ang riles patungong Timog (South line) hanggang manakop ang mga Amerikano. Nabigyan lamang ito ng go signal nang magpasa ang Philippine Commission ng batas para sa nasabing proyekto noong Disyembre 8, 1902. Sa panahong ito, karagdagang batas ang naipasa noong 1909 para magawa ang 792.5 kilometrong linya. Tinawag na noon ang Manila Railroad Company ng  New Jersey (MRR) ang kompanyang Ferrocarril de Manila-Dagupan na gumawa sa proyekto.

Matapos umarangkada ang tren sa North at South Main Lines, nagbukas din ng linya pumasada sa Rosales at San Quintin sa Pangasinan; San Jose at Cabanatuan sa Nueva Ecija; Dau, Carmen, Flori­dablanca at Arayat sa Pam­panga gayundin sa loob ng US Air Base Fort Stotsenburg na naging Clark Air Base; Antipolo, Taytay at Montalban, na dumaan sa Nielsen Field (Ayala Avenue ngayon) sa Makati mula Culi Culi (Pasay Road ngayon) Station, sa Rizal pro­vince; Cavite City at kalapit na US Air Base sa Sangley Point gayundin sa Noveleta at Naic, sa  lalawigan ng Cavite; Canlubang, Santa Cruz at Pagsanjan sa Laguna; Batangas City at Bauan sa Batangas gayundin linyang nagdugtong sa San Pablo City (Laguna) at Luta (Malvar ngayon) sa Batangas kung saan ito ay bahagi ng South main line hanggang sa nabuksan ang short cut nagdugtong ang Los Banos ng Santa-Cruz/Pangsanjan line at San Pablo; Port Ragay sa Camarines Sur at Tabaco sa Legaspi, Albay. May Karugtong

Please follow and like us:
Read More

LOLA NASAGI NG TREN

(NI HARVEY PEREZ)

NAPINSALA ang ulo, kamay at binti ng isang 72 anyos na lola matapos masagi ng rumaragasang tren ng  Philippine National Railways (PNR), Biyernes ng hapon sa Sta. Ana, Maynila.

Nakaratay sa Makati Medical Center ang biktimang si   Delia Cercado, 72, ng Caloocan City dahil sa pinsala sa ulo, kamay at binti.

Sinabi ni PNR Spokesperson Jo Geronimo, dakong 1:55 ng hapon nang maganap ang insidente sa riles ng tren sa Zobel Roxas Street, malapit sa istasyon ng PNR sa Vito Cruz, habang papahinto ang isang northbound na tren.

Sa kabila umano ng pagbusina ng tren mistulang hindi ito narinig ng matanda kaya nagpatuloy pa rin sa pagtawid kaya nasagi ng tren.

Mabilis naman sinaklolohan ng mga nakakita ang matanda at kaagad na isinugod sa pagamutan.

 

Please follow and like us:
Read More

11 KAWATAN NG RILES, HULI NG PNR

pnr

(NI KEVIN COLLANTES/PHOTO BY DOTr)

MAY 11 ‘kawatan’ ang inaresto ng mga tauhan ng Philippine National Railways (PNR) matapos na maaktuhang nagbabaklas at nagnanakaw ng mga bakal at iba pang bahagi ng riles sa PNR Carmona Spur Line sa Cavite, nitong Huwebes.

Ayon sa Department of Transportation (DOTr), nagpanggap pa bilang trabahador ng Engineering Department ng PNR ang mga hindi pinangalanang suspek upang makapagnakaw.

Naaktuhan naman ito at kaagad na binitbit sa presinto ng mga tauhan ng PNR Civil Security Office and Incident Response team para sa pagsasampa ng kaukulang kaso ng pagnanakaw.

Kaugnay nito, nanindigan ang PNR na tutugisin ang mga indibidwal at grupong mapatutunayang nagnanakaw ng track materials.

Giit ng PNR, ang naturang ilegal na aktibidad ay hindi dapat na ipagwalambahala dahil maaari itong magresulta sa pagkadiskaril ng mga tren at maglalagay sa panganib sa buhay ng kanilang mga mananakay.

Hinikayat din ng PNR ang publiko na iulat ang mga ganitong insidente sa pinakamalapit na himpilan ng pulisya o kahit mismong sa kanilang tanggapan upang kaagad na maaksyunan.

Nabatid na ang ruta ng PNR Carmona-Dela Rosa Line ay nakatakda nang buksan ng PNR ngayong taon.

 

 

Please follow and like us:
Read More