KABAYO SA RILES (1)

PNR-8

Ebolusyon ng Tren sa Pilipinas

(Ni Mac Cabreros)

KADILAKAD (nakapaang paglalakbay) ang unang ginagawa ng mga tao upang makarating sa kanilang patutunguhan hanggang magkaroon ng ebolusyon ang mga sasakyan  na nagsimula sa kabayo, kalabaw, na napunta sa kalesa, kariton na umunlad na naging kabayo sa ibabaw ng hood na nating auto tren.

Dito na nagkaroon ng riles sa Pilipinas na naging daanan ng tren na kilala bilang Philippine National Railways (PNR).

Kamakailan, ibinida ng Department of Transportation (DoTr) ang pagtanggap ng PNP ng ISO 9001: 2015 certificate mula sa Certification International – Philippines Incorporated.

Ang sertipikasyon ay igi­nawad sa repair, rehabilitation, restoration at maintenance ng mga riles, train control at rol­ling stock, maintenance at station operation.

Sinabi ni PNR General Manager Jun Magno, handa ang kanilang tanggapan sa pagsabay sa mga ebolusyon upang maging matatag dahil ang PNR dahil malaki ang ginampanan ng gobyerno rito sa paglalagay ng malaking investment simula pa noong 1917.

Ayon naman kay Atty Celeste Lauta, ng Quality Ma­nagement System, marami pang dapat gawin para lalong mapabuti ang serbisyo ng PNR alinsunod sa international standards.

Naiulat na ang certification ay iginawad noon pang Hunyo 14, 2019 at pormal na ibinigay nitong Setyembre 30 sa isang seremonya na dinaluhan ni CIP President Renato Navarrete, Director Evangeline Macariola ng Development Academy of the Philippines (DAP), PNR Chairman of the Board Gen. Roberto Lastimoso, PNR Director Jovito Barte, PNR Ma­nagement at staff, at iba pang opisyal ng CIP at DAP.

Bago nito, mahabang daan ang nilandas ng PNR sa Qua­lity Management System nito. Nagsimula ang paglalakbay ng PNR sa Quality QMS noong 2017 kung saan kaagapay o katuwang ang DAP.

Katunayan, ayon kay DAP Director Macariola, matagal na nilang nililigawan ang PNR na sumailalim sa QMS noon pang 2008 ngunit nag-atubili ang PNR. Mabuti na lamang at sumang-ayon ang PNR at nakamit nga ang sertipikasyon ng CIP.

Malaki ang hirap na dinaanan ng PNR upang makamit ang sertipikasyon bukod pa sa pasakit na inabot ng buong team lalo na ang Internal Qua­lity Auditor at Secretariat na ginawa ang lahat upang maabot ang tuktok ng tagumpay.

“The ISO certification is not only a manifestation of hard work, but a commitment to its interested parties for continual improvement in the quality of service that PNR provides. It may not be done overnight, but PNR is committed to deliver an improved service in the coming months,” pahayag ni Lauta.

Pasada ng PNR

Umarangkada ang tren ng PNR nang ipag-utos ni King Alfonso XII ng Espanya sa Ins­pector ng Public Works of the Philippine Islands na magbuo at magsumite ng plano para sa railway system sa Luzon noong Hunyo 25, 1875. Agad namang tumalima si Don Eduardo Lopez Navarro at isinumite ang plano  pagkatapos ng limang buwan. Matapos aprubahan ng hari ang plano, naitatag ang Manila-Dagupan line railway concession at naigawad kay Don Edmundo Sykes ng Ferrocarril de Manila–Dagupan na kalauna’y naging Manila Railway Company, Ltd. ng London noong Hunyo 1, 1887.

Sinimulan ng Ferrocarril de Manila–Dagupan, ang paggawa sa riles (North line) noong Hulyo 31, 1887. Nagbukas ang 195 kilometrong linya noong Nobyembre 24, 1892.

Hindi agad nasimulan ang riles patungong Timog (South line) hanggang manakop ang mga Amerikano. Nabigyan lamang ito ng go signal nang magpasa ang Philippine Commission ng batas para sa nasabing proyekto noong Disyembre 8, 1902. Sa panahong ito, karagdagang batas ang naipasa noong 1909 para magawa ang 792.5 kilometrong linya. Tinawag na noon ang Manila Railroad Company ng  New Jersey (MRR) ang kompanyang Ferrocarril de Manila-Dagupan na gumawa sa proyekto.

Matapos umarangkada ang tren sa North at South Main Lines, nagbukas din ng linya pumasada sa Rosales at San Quintin sa Pangasinan; San Jose at Cabanatuan sa Nueva Ecija; Dau, Carmen, Flori­dablanca at Arayat sa Pam­panga gayundin sa loob ng US Air Base Fort Stotsenburg na naging Clark Air Base; Antipolo, Taytay at Montalban, na dumaan sa Nielsen Field (Ayala Avenue ngayon) sa Makati mula Culi Culi (Pasay Road ngayon) Station, sa Rizal pro­vince; Cavite City at kalapit na US Air Base sa Sangley Point gayundin sa Noveleta at Naic, sa  lalawigan ng Cavite; Canlubang, Santa Cruz at Pagsanjan sa Laguna; Batangas City at Bauan sa Batangas gayundin linyang nagdugtong sa San Pablo City (Laguna) at Luta (Malvar ngayon) sa Batangas kung saan ito ay bahagi ng South main line hanggang sa nabuksan ang short cut nagdugtong ang Los Banos ng Santa-Cruz/Pangsanjan line at San Pablo; Port Ragay sa Camarines Sur at Tabaco sa Legaspi, Albay. May Karugtong

Please follow and like us:
Read More