MAG-INGAT SA MENINGO (2)

meningococcemia-3

Nakakahawa, Delikado

(Ni Nenet L. Villafania)

Nakakahawa nga ba? Gaano kadelikado?

AYON sa science dictionary, ang meningococcemia ay ­impeksyon sa dugo dahil sa bakterya na tinatawag na Neisseria meningitidis, o meningococcus. Nakakahawa ito katulad ng sipon o ubo, o kahit pa kapag ­nahingahan ka ng direkta ng taong maysakit nito.

Kapag nahawa na, lalagnatin ang pasyente at mananakit ang katawan na parang tinatrangkaso. Kapag nagkaroon na ng rashes, seryoso na ang lagay ng pasyente na posibleng ikamatay niya. May kumplikasyon kasi ito na maaaring maging sanhi ng septic shock, multiple organ ­failure, hindi makakapag-circulate ang dugo sa mga kamay at paa – na maaaring maging sanhi upang putulin ito o mawalan ng kakayahang gamitin kahit gumaling pa ang pasyente – at syempre, kamatayan kung mapapabayaan.

Sakaling makaligtas ang pasyente, pwede siyang makaroon ng bacterial meningitis na maaari din niyang ikamatay sa hinaharap.

Nagagamot ba ang meningococcemia?

Nagagamot ang sakit na meningococcemia gamit ang intravenous antibiotics. Injection po na sa totoo lang, masakit daw, pero kailangang tiisin dahil nakamamatay nga ang sakit na ito kung hindi maaagapan.

May bakuna rin para hindi mahawa ng ­meningococcemia, ngunit wala pa ang gamot na ito sa Pilipinas, at napakamahal daw nito. Inirerekomenda ng mga doktor na bakunahan nito ang mga bata kapag 11 anyos na at bigyan ng booster dose kapag 16 anyos na.

Dapat din umanong bakunahan ang mga matatanda o ang mga taong dumaan na sa operasyon dahil mahina na ang kanilang immune system. Ngunit mas pinag-iingat ang mga ang mga positibo sa HIV.

Dapat din umanong magpabakuna ang mga taong madalas magbiyahe, sa Pilipinas man o sa abroad, mga college students at militar na nakatira sa mga dormitoryo at barracks, at higit sa lahat, ang mga kasama sa bahay ng mga taong may close contact sa mga hinihinalang may ­meningococcemia tulad ng manggagamot, nars, health workers at iba pa.

Ayon sa pag-aaral, dalawang linggo ang incubation ng bacteria sa katawan ng tao kaya mabuti na ang nag-iingat.

Paano mo ­iniingatan ang sarili mo sa meningococcemia?

Nagsagawa kami ng survey upang malaman kung paano umiiwas ang mga Pinoy sa sakit na ito. Narito ang kanilang mga kasagutan;

Lyndon Plantilla, “Nagtatakip ng bibig at ilong kapag ­inuubo o may umuubo sa malapit at naghuhugas ng kamay palagi.”

Jorge Jr Castro, “Yong pag-spelling lang ng sakit na yan, mahirap na, eh, yon pa ­kayang lunas dyan.”

Susan H. Barcelon, “Painumin ng vitamin C ang mga bata.”

Rosalina Agrava-Gulinao, “Yung mga bata dapat babantayan lalo na sa labas naglalaro. Dapat sasabihan maghuhugas ng kamay ng tamang pamamaraan. Di lang ­meninggo ang dapat iwasan. ­Maraming sakit pa lalo na at bata ang madalas kapitan!”

Ciara Maecy Domingo, “Tigil na lang po sa bahay, di na masyadong naggagala.”

Dolet Fenomeno Botones, “Wag na munang pumasok sa school. Advance vacation.”

Kahit may ilang pasaway na sumagot, ang payo pa rin po natin ay ingat-ingat lang kapag may time. Iisa lang ang buhay ng tao, at ayaw naman ninyo sigurong kayo ang ­maging susunod na biktima.

Please follow and like us:
Read More

MAG-INGAT SA MENINGO (1)

meningococcemia-5

Meron ngunit di kailangang mag-panic

(Ni Nenet L. Villafania)

KINUMPIRMA ng Department of Health (DOH) na isang 53-anyos na babae ang namatay dahil sa meningococcemia sa isang hospital sa Tanauan City, Batangas noong huling linggo ng Setyembre.

Ayon kay DOH Calabarzon Director Eduardo Janairo, kumpirmado ito base sa mga test results ng Research Ins­titute for Tropical Medicine (RITM).

Ang mga sintomas na naranasan ng biktima ay mga pasa at galos sa katawan, pananakit ng ulo, at mataas na lagnat ang nagtulak sa mga awtoridad upang kumuha ng sample ng dugo ng babae upang mabatid kung pangkaraniwang trangkaso o sa mas malalang dengue. Gayunman, hindi ito agad binibigyan ng pansin ng mga nagkakasakit.

Hinihintay pa ng DOH ang resulta sa blood test ng tatlo pang hinihinalang kaso ng meningococcemia na nagresulta rin sa kanilang kamatayan noon ding isang buwan, kasama na ang isang taong batang isinugod sa emergency room ng Apacible Memorial District Hospital sa Nasugbu, isang dalawang taong batang lalaki na taga-Nasugbu rin at isang 46-anyos na babaing taga-San Jose, pawang sa Batangas.

Ngunit pinabulaanan ni Janairo na may outbreak ng meningococcemia sa Batangas dahil may tatlong kaso pang hindi beripikado, at hindi rin ito naka-concentrate sa iisang bayan. Gayunman, binalaan niya ang madla na maging mapagmatyag, ngunit huwag din naman umanong magpa-panic.

Base sa tala ng DOH, abot na sa 130 ang mga kaso ng Meningococcemia sa bansa mula Enero 1 hanggang Hun­yo, 2019 – kung saan karamihan sa kaso (18%) ay sa NCR at Region IV-A o CALABARZON (16%).

May animnaputwalo (68) na rin ang namamatay.

Noong 2018, 17 ang kaso nito sa CALABARZON kung saan 9 ang namatay. Naging 21 ang kaso dito nitong  Hun­yo at 11 naman ang namatay.

Paalala ni Janairo, “U­nang-una, huwag magpapanic. Napakaimportante pa-check up kaagad, humingi ka ng prophylaxis sa isang epidemiologist o mga doctor at may mga gamot naman sa kahit bata na para ibigay na prophylaxis ‘yung proteksyon, para hindi siya magkaroon ng meningo”.

Sa Nasugbu, pinitisyon ng mga mamamayang pansamantalang isara at ipa-qua­rantine ang Nasugbu Doctors Hospital at Apacible Memorial District Hospital matapos malamang dito itinakbo ang tatlong pasyenteng hinihi­na­lang namatay dahil sa meningo­coccemia.

Nakiusap naman si Na­sug­bu Mayor Antonio Barcelon na huwag mag-panic ang mga tao upang hindi lumala ang sitwasyon.

“Hindi airborne ang meningococcemia,” ani Barcelon. “Hindi ito makakahawa kung hindi ka masyadong malapit sa may sakit.”

Gayunman, hindi pa rin naiwasang magkaubusan ng disposable face mask sa mga botika. Makikita ring karamihan sa mga lumalabas ng bahay, lalo na ang mga bata, ay nakasoot ng face mask bilang proteksyon. (May kasunod)

Please follow and like us:
Read More