MUKHA NG AGHAM AT TEKNOLOHIYA

(Ni Mac Cabreros)

NAPABALITA kamakailan ang pag-imbento ng mga Chemist ng Department of Science and Technology – Philippine Nuclear Research Institute (DOST-PNRI) sa abaca-based fabric na kayang salain ang mga toxic materials at iba pang contaminants sa waste water.

Ayon sa DOST, kaya ng nasabing non-woven fabric na gawa sa fiber ng abaca at synthetic polymer na salain ang mga  heavy metals gaya ng lead, cadmium, nickel, chromium, mercury atd arsenic, na nahalo sa tubig at nakapagdudulot ng masamang epekto sa kalusugan ng tao at sa kalikasan.

“The materials are graf­ted using radiation at PNRI’s Electron Beam Irradiation Facility, after which it is further processed into its final form as a synthesized filter for heavy metals,” pabatid ng DOST.

“Compared to commercial resins regularly used to filter out waste, the abaca fabric was deemed as re­usable, cheaper and on par, if not better, than its counterparts, according to the science agency,” dagdag ng DOST.

Ang imbensyong ito ng ating kababayan ay tinanghal na Regional Winner para sa Outstanding Utility Model Award sa katatapos na 2019 DOST Regional Invention Contests and Exhibits (RICE) sa National Capital Region noong Nobyembre.

Marami na ring imbensyon ng mga Pinoy. Nandiyan ang Bathala rocket stove na likha ng Team Carding ng Mapua Institute of Technology Students na sina Jeremy de Leon, Alsus Adiaton, Gabriel Layson, Norman Quiniquini. Nakakalikha ito ng kuryente habang nagluluto gayundin nagagagamit bilang water distillation para sa inuming tubig. Una itong ipinakilala sa Duma­gat tribe sa kabundukan ng Sierra Madre sa Norzagaray, Bulacan.

BATHALA STOVEAng Bathala ay Grand prize winner sa Sikat Solar Challenge Foundation, Inc. (SSCFI), ng Lopez Group of companies na First Gen Corporation, Energy Development Corporation (EDC) at First Philippine Holdings Corporation (FPH) katuwang ang US Agency for International Development (USAID) Science, Technology, Research and Innovation for Development (STRIDE).

Malamang mapapabilib si Inspector Gadget sa sapatos na kayang makalikha ng kuryente. Tinawag ito ng estudyanteng si Angelo Casimiro na ‘power walk’. Paliwanag nito na ilagay lamang sa loob ng sapatos ang ‘sole’ o device ’at maari na itong gamitin pang-charge ng Mobile phone.

Kahangahanga rin ang Sustainable Alternative Lighting o SALt lamp ni Filipina scientist Aisa Mijeno. Sa dalawang kutsarang asin at tubig ay maari nang makalikha ng kuryente para mapailaw ang isang LED sa loob ng walong oras.

Ilan lamang ito sa mahabang listahan ng mga bagong imbensyon ng ating kababa­yan na kahangahanga at makapagbibigay ginhawa sa ating buhay.

Ngunit, napapakinabangan nga ba natin? Nagkakaroon ba ng mass production dito sa bansa? Baka naman ibinebenta lamang sa ibang bansa ang patent nito?

Napabalita rin na umaapela ang Filipino Inventors Society.

Ayon Mr. Manuel Dono, pangulo ng FIS, bagama’t may Republic Act 7459 na nagbibigay ng insentibo sa mga imbentor, nananatiling ‘left behind’ ang mga Filipino inventor dahil sa kakulangan ng suporta ng gobyerno.

“Marami tayong magagandang imbensyon ngunit napupunta lamang sa ibang bansa at mapakinabangan ng iba ang magandang dulot nito dahil sa kakulangan ng suportang pinansyal mula sa gob­yerno,” ayon kay Dono.

Aniya, hindi nila ma-mass produce ang kanilang obra dahil walang ayuda na gagamitin bilang panimula o puhunan.

“In fact, there are plenty of Filipino inventors asking for government assistance to mass produce their inventions such as the fuel-less power plant run by water and air, human drone, unsinkable boats, the three-burst fire of the M-16 assault rifle, the wireless anti-carnapping device, to name a few,” pahayag naman  George de Guzman, imbentor ng anti-pollution gadget na power-up.

fluorescent lampInihalimbawa nito ang fluorescent lamp na inimbento ni Agapito Flores na na-mas-produce sa Amerika.

Kada taon ay itinatagu­yod ng Department of Science and Technology (DOST) ang National Invention Contest Exhibit o NICE. Layon nito na iparada ang mga bagong imbensyon at tuklas ng ating kababayan na wagi sa Regional Invention Contest Exhibit o RICE. Binibigyan ng pagkilala ang mga kahangahangang obra.

Pero, nakapagbigay na ba ang mga ito ng impact sa buhay natin?

Paano nga ba maeng­ganyo ang mga scientist, engineers, researchers at iba pang nasa agham at teknolohiya (S&T)?

Ang sagot sa mga kata­nungang ito ay nasa Republic Act 11312 na pinirmahan ng Pangulong Rodrigo Duterte noong Abril 17 taon kasalukuyan.

Sa nasabing batas na nag-amiyenda sa Republic Act 8439, pagkakalooban ng ayuda at benepisyo sa mga nabanggit.

“Under the law, science and technology personnel who rendered service beyond the established regular workload of scientists, technologists, researchers, and technicians whose broad and superior knowledge, expertise, or professional standing in a specific field contributes to producti­vity and innovativeness shall be entitled to receive honorarium subjects to rules to be set by the department.”

Itinatakda rin ng batas na ang mga nasa S&T na hindi kawani ng DOST ay maari ring mag-avail sa mga benepisyong kaloob dito.

Nakita na natin sa itaas ang dalawang mukha ng angham at teknolohiya.

Ang masasabi natin: Makikita ang resulta sa gawa at hindi sa salita.

Please follow and like us:
Read More