EL NIÑO 

EL NIÑO

(Ni EDZER LANUZA)

ANG El Niño ay isang pattern o gabay ng klima na naglalarawan sa hindi karaniwang pag-init  ng  ibabaw ng katubigan sa eastern tropical Pacific Ocean.

Ito rin ang “warm phase” ng larger phenomenon na tinatawag na El Nino-Southern Oscillation (ENSO). Samantalang ang La Nina, ay ang “cool phase” ng ENSO.

Gabay ang La Nina sa paglalarawan sa di karaniwang paglamig sa isang panig sa ibabaw ng katubigan.  Ang El Niño at La Niña ay ikinukunsiderang  ocean part ng ENSO.  Habang ang Southern Oscillation ay ang atmosphe­ric changes nito.

Pero ang pagkakataong makapanaig ang El Niño sa loob ng darating na mga buwan ay nabawasan.  Kasama rito ang mga epekto gaya ng mataas na temperatura at dry conditions sa mga bansa.

Ang intensity ng El Niño ay maaari ring mag-iba-iba ng scale, may mas malakas o mas mahina kaysa sa iba.  Isa sa pinakamatinding dahilan kaya lumalakas ang El Niño ay dahil sa  puwersa ng lower-level winds sa central Pacific.

Bagaman di lahat ng El Niño ay magkakapareho. May ibang natural climate pheno­mena na nakikipag- interact din sa El Niño, na nagbubunga ng malawak na seasonal impacts sa mundo.

Ang mahinang El Niño ay magpapatuloy sa Northern Hemisphere ngayong summer  2019 (65% chance) at posibleng bumagsak  (50-55% chance).

Maaari ring makalikha ang mahihinang kaganapan ng katamtaman o malakas na temperatura o precipitation impacts sa ilang mga lugar, at hindi sa lahat ng panahon ng weak events.

Tumataas naman ang ENSO dahil sa mga pagbabago sa tropical Pacific Ocean. Ang Pacific Ocean ang pinakamalaki at pinakamalalim na oceanic divisions ng Earth.

Ang Pacific Ocean ay humahanggan mula  sa Arctic Ocean sa north hanggang  Southern Ocean (Antarctica) sa south at bumabaybay sa Asia at Australia sa west at sa East America.

Kasama sa Pacific Ocean ang ilang mga karagatan. Pinakamalalaki ang Celebes Sea, Coral Sea, East China Sea (East Sea), Philippine Sea, Sea of Japan, South China Sea (South Sea), Sulu Sea, Tasman Sea, at Yellow Sea (West Sea of Korea).

Ang Pacific Ocean ang halos may pinakamaraming isla sa buong mundo. Tinata­yang  25,000 ang mga isla rito.  May volume na 50.1 percent sa world’s oceanic water, o 714 million cubic kilometers.

Ang surface water temperatures sa Pacific ay nagbabago, mula sa −1.4 °C (29.5 °F), ang freezing point ng  sea water, sa poleward areas ay nasa 30 °C (86 °F) malapit sa equator.

Sa tropical at subtropical Pacific, ang El Niño Southern Oscillation (ENSO) ay nakakaapekto sa weather conditions. Para matukoy ang phase ng ENSO, kinakalkula ang pinakahuling three-month sea surface temperature  nito.

Ang Pacific Ocean ay hindi laging mapayapa 

Maraming tropical storms ang humahampas sa mga isla ng Pacific Ocean. Ang mga lupa sa paligid ng Pacific Rim ay puno ng mga bulkan at madalas apektado ng  earthquakes.

Winawasak ng tsunami, na sanhi ng underwater earthquakes, ang maraming mga isla at sa ilang mga kaso ginigiba at pinipinsala ang buong sambayanan.

Ang Pacific ay isa sa  most natural disaster prone regions sa bansa. Ang  Pacific Islands Countries (PICs), na may combined population ng mahigit 10 milyong katao, ay  highly exposed sa natural di­sasters.

Kagaya ng floods, droughts, tropical cyclones, earthquakes, volcanic eruptions, at tsunami. Alinman sa mga panganib na ito ay maaaring magresulta ng disaster na makakaapekto sa buong ekonomiya, mga tao , at  kapaligiran ng bansa.

Simula 1950, ang natural disasters ay nakaapekto sa 9.2 milyong katao sa Pacific Region, sanhi ng 9,811 reported deaths. Ang exploitation ng Pacific’s mineral wealth ay hinadlangan ng napakalalim na karagatan.

Nakukuhang benepisyo sa Pacific Ocean

Taliwas sa mga panganib, may mabuti ring naibibigay ang malawak na Karagatan ng Pasipiko. Ang mababaw na katubigan, sa baybayin ng Australia at  New Zealand, ay pinagkukunan ng petroleum at natural gas.

Nakakaani naman ng mga perlas sa mga aplaya ng  Australia, Japan, Papua New Guinea, Nicaragua, Panama, at Philippines.

Isda ang pinakamahalagang  economic asset sa Pacific. Ang mas mababang baybayin ng katubigan sa mga kontinente at payapang mga isla ay nagbibigay ng tamban, salmon, sardinas, alsis, isdang espada, tuna, at shellfish.

Please follow and like us:

Related posts

Leave a Comment