BATA, BATA, BULLY O BIKTIMA KA BA?

SCHOOL BULLY

(Ni Dan Salcedo / Unang bahagi)

ANG bullying ay nangyayari kapag ang isang tao o grupo ng tao ay paulit-ulit at intensyunal na gumagamit ng salita o aksyon laban sa isang tao o grupo ng tao upang mabalisa o magkaroon ng panganib sa pagkatao nito.

Ang pambu-bully ay kadalasang ginagawa ng mga taong may impluwensiya o kapangyarihan laban sa isang tao o kaya naman ay nagnanais na maramdaman ng isang tao na siya ay walang lakas o kaya naman ay kaawa-awa.

Ang bullying o pananakot ay malaki ang pagkakaiba sa hidwaan o alitan sa isang tao na puwedeng mauwi sa suntukan o awayan o kaya naman ay pag-ayaw sa isang tao, pero ang tao ay puwedeng manakot sa kapwa dahil naman sa kanilang hidwaan o pag-ayaw sa pagkatao.

Sa mga bata, ang simpleng tuksuhan ay bahagi ng kanilang paglaki at totoong ang bawat bata ay nakakaranas nito. Subalit ang ordinaryong biruan ay posibleng mauwi sa bullying o pananakot sa kapwa bata kapag masasakit na salita na ang ginagamit bukod pa sa ginagawa nang paulit-ulit.

Ang pagbabansag ng pangalan sa isang tao ay posibleng masabing bullying. Puwede ring masabing bullying ang pagkakalat ng mga balitang hindi naman totoo at nais lang sirain ang pangalan at pagkatao ng taong pinatutungkulan nito.

Obligasyon ng paaralan

Nakasaad sa Republic Act 10627 o “Anti-Bullying Act of 2013” na obligasyon ng paaralan na aksiyunan ang mga nangyayaring pambubuska sa loob ng eskuwelahan.

May mga tuntunin dito na dapat sundin ng mga paaralan.

Maliwanag na hindi matututo ang mga mag-aaral lalo na ang mga bata at tined­yer kapag magulo at bayolente ang kanilang kapaligiran tulad ng paaralan kung saan sila nakakaranas ng pambubuska, pamimikon at pang-aasar.

Kaya naman, kailangang ang nasa pamunuan ng paaralan, mga guro at mga magulang ay magtulungan upang maiwasan ang mga kaso ng pambubully.

Kailangang magkaroon ng programa ang mga paaralan upang mapigilan ang bullying sa paaralan.

Dapat ding magkaroon ng mga tuntunin at polisiya kaugnay sa bullying ang mga paaralan upang hindi dumanas ang mga mag-aaral ng pananakot at pang-aapi mula sa mga batang mag-aaral na nais ay makilala ang kanilang impluwensiya at kapangyarihan sa kanilang paaralan.

Maaaring tanggalan ng Department of Education ng lisensya ang eskuwelahan kapag napatunayang ito ay may pagkukulang sa pag-imbestiga ng bullying na nangyari.

Bully o biktima, paano malalaman?

Madalas mangyari ang bullying sa eskwelahan. Ang school campus ay isa nang lugar na dumarami ang bullying na hindi lang pambubuska, pananakot at   pang-iinsulto ang nangyayari kundi sa pisikal na paraan. Maraming paraan o porma ng pananakot. Direkta o hindi. Pisikal, emosyonal o sa isipan. Hindi makapalag ang mga biktima at wala ring boses ang mga saksi na pigilan ang baluktot na aktibidad ng bully.

Ang panlalamig at pagbalewala ng mga nakakakita ay isang paghihikayat sa bully na ituloy ang mga aksyon.

Isa sa mga dahilan kaya nambu-bully ang mga mag-aaral ay dahil wala silang tiwala sa sarili at sila ay naiinggit, ginanahan sa maling ginagawa sapagkat nakukuha nila ang atensyon na kulang sa kanila, at sa pananakot nila mararanasan. Nararamdaman ng bully na sa pananakot o pananakit, sila ay nagiging mapangyarihan,  sikat at  pinag-usapan.

Madalas maging biktima ang sa tingin nila ay mahina, hindi kilala at madaling matakot.

Batang biktima ng bullying

Hindi kaagad nalalaman ng mga magulang ng mga batang mag-aaral na biktima na ang kanilang mga anak ng bullying sa eskuwelahan. Bilang magulang, dapat nyong makilatis at mabatid ang mga senyales na binubully ang iyong anak.

Hindi ka makaaasa at makasisiguro na bibigyan ka ng impormasyon ng iyong anak dahil ayaw nilang mag-alala ka o kaya naman ay ma­lagay pa sa gulo kapag nangbatid ang nangyayari sa kanila sa eskuwela.

Narito ang mga ideya na maaaring makatulong sa pagtukoy ng mga palatandaan.

  1. Pakinggan ang mga sinasabi o kwento ng mga bata. Karamihan sa mga bata ay hindi direktang inilalarawan ang kanilang karanasan. Alamin ang nangyari kung atubili ang mga bata na ilarawan ang nararandaman at kung ito ay insidente na ng pambubuska. Payuhan ang mga bata kung paano malalagpsan ang bullying. Tiyakin sa kanila na hindi sila ang dahilan ng bullying.
  2. Pansinin ang nawawalan mga kaibigan. Ayon sa Verywell family, bilang magulang, ikaw ang higit na nakakikilala sa mga kaibigan ng iyong anak. Bigyan ng pansin kung ang kaibigan ng iyong anak ay hindi na pumapasyal o sumasama sa iyong anak. Bahagi ng yugto ng paglaki ng bata ang paghahanap at pabago-bago ng mga kaibigan, ngunit, may pagkakataon na ito ay isa nang indikasyon na nangyayari na ang pambubully sa iyong anak.
  3. Pagbabago ng saloobin. Alamin ang pagbabago ng ugali at personalidad ng bata.. Ang batang nabubully ay madalas na balisa, nagiging mahiyain at, malungkutin at nawawalan ng tiwala sa sarili. Dahilan man o hindi ang bullying, ang mga ugali at kilos ng mga bata ay hindi binabalewala.
  4. Pagbabago ng nakagawian sa pagkain. Nagpapakita ang mga bata ng pagbabago ng gawi sa pagkain, tulad ng hindi pagkain sa eskwelahan dahil iniiwasang mabully.Gutom kaya malakas silang kumakain pag-uwi ng bahay. May mga bully na inaagaw ang pagkain ng kanilang biktima.
  5. Alamin ang sanhi ng sugat at reklamo sa kalusugan. Ang nabubully na bata ay madalas na magreklamo na sumasakit ang ulo, tiyan at iba pang pisikal na sakit. May mga galos, sugat at mga gasgas sa balat. Kakikitaan din ang bata ng pagbabago sa pagkain. Ugaliing magtanong kung ano ang kanyang nararam­daman.
  6. Sira o nawawala ang mga gamit. Kapag umuwi ang inyong anak na wala o sira ang mga personal na gamit at gamit sa pag-aaral ay dapat ninyong alamin ang dahilan. May mga bully na kinukuha o sinisira ang gamit ng biktima.
  7. Bigyan pansin ang pagbagsak ng grado. Ang binubully ay nawawalan ng konsentrasyon sa pag-aaral kaya maaaring bumagsak ang kanyang grado. Alamin ang iskedyul ng bata. Ayon sa Verywell Family,  ang pagliban sa mga aktibidad o dahilan na kanselado ang klase ay posibleng dahilan na nabubully ang iyong anak. Bigyan din ng pansin kung ang iyong anak ay nawalan ng interes sa hilig na laro at aktibidad.
  1. Palatandaan ng pagbabago sa pagtulog. Ang pagbabago sa nakagawiang pagtulog ay pahiwatig na may problema ang inyong anak. Ang mga biktima ay nakararanas ng bangungot, pag-ihi sa kama at biglang pag-iyak.
  2. Sinisira ang sarili. Ang biktima ng bullying ay maaa­ring magkaroon ng nakasasamang ugali, tulad ng paglayas sa tahanan, depresyon, at sinasaktan ang sarili.
Please follow and like us:

Related posts

Leave a Comment