20,000 LINDOL TAUN-TAON 

Prince William Earthquake

(Ni Edzer Lanuza /Ikatlong labas) 

SA tala ng National Earthquake Information Center (NEIC) na karaniwan ang 20,000 earthquakes na nagaganap kada taon (tinatayang 50 bawat araw) sa buong mundo.

Datapwa’t milyun-milyong lindol ang nakakalkulang nangyayari taun-taon sa iba’t ibang bansa subalit dahil sa sobrang hina ng pagsalakay ng mga ito, hindi naitatala.

Samantala, sa bawat taon, ang southern California area ang tinatamaan ng tinatayang may 10,000 earthquakes, pero karamihan dito ay hindi napapansin.

Gayunman, kung may isang malaking lindol, ang aftershock sequence ay lumilikha ng mas maraming paglindol sa lahat ng magnitudes sa loob ng mga buwan.

Halos 80% paglindol sa planeta ay nagaganap sa gilid ng Pacific Ocean na tinatawag na “Ring of Fire”; isang region nakapaligid sa Pacific Ocean na tahanan ng 452 volcanoes (75% active at dormant volcanoes sa buong mundo).

Ang largest recorded earthquake sa United States ay isang magnitude 9.2 na tumama sa Prince William Sound, Alaska noong March 28, 1964.

Samantalang ang largest recorded earthquake sa mundo ay nasa magnitude 9.5 na naganap sa Chile noong May 22, 1960.

Nang maganap ang Chilean earthquake noong 1960, nakapagtala ang seismographs ng seismic waves na naglakbay sa palibot ng mundo. Ang seismic waves ay yumanig sa earth sa loob ng ilang araw.

Ang undersea earthquake sa Indian Ocean ay nagbunsod ng serye ng nakapangwawasak na tsunamis noong Dec. 26, 2004.

Tinamaan ng tsunamis ang mga baybayin ng karamihang landmasses na humahanggan sa Indian Ocean, nagdulot ng 100-foot waves at kumitil sa mahigit 225,000 katao sa 11 mga bansa.

Kilala ang Alaska sa most earthquake-prone state at isa sa pinaka-seismically active regions sa buong mundo. Ang region ay nakararanas ng magnitude 7.0 lindol kada taon.

At nakararanas din ng isang magnitude 8.0 o higit pang laki ng paglindol humigit kumulang isang beses tuwing ika-14 taon ang nasabing bansa.

Samantalang dahil ang Pilipinas ay nakahimlay sa kahabaan ng Pacific Ring of Fire, kaya’t madalas tayong nakararanas ng seismic at volcanic activity sa ating bansa.

Nakaranas ang bansa ng 17 iba’t ibang intensity ng pag­lindol simula 17th century. Kung saan naganap ang napakatinding paglindol sa intensity IX sa Southern Luzon noong 1648.

Isa itong napakarahas na pagyanig kung saan nagdulot ng napakalaking kapinsalaan sa mga gusali at nagpahirap sa buhay ng mga tao.

Ang magnitude 7.5 quake na tumama sa Luzon noong November 30, 1645, ang pinakamalakas na naganap na paglindol simula Spanish conquest.

Winasak nito ang newly constructed churches at Manila Cathedral, maging ang residential villas at mga gusali sa siyudad at kalapit na lalawigan. Umabot sa 600 katao ang naitalang patay rito.

Isa sa ‘di malilimutang bagsik ng pagyanig ng lupa ay naganap noong mid to late

20th century sa bansa.

Kung saan isang magnitude 8.0 earthquake ang tumama sa Mindanao noong August 16, 1976.

Ang quake ay nagbunsod ng nakapangwawasak na tsunami na tumama sa 700 km coastline sa isla ng Mindanao na humahanggan sa Moro Gulf sa  North Celebes Sea.

Tinatayang 5,000 – 8,000 katao ang namatay rito. Ang major cause sa napakalawak na dami ng casualties ay dahil nangyari ito sa hatinggabi kung saan tulog ang mga tao.

Isang napakalaking tsunami ang umikot, humampas sa mga baybayin mula sa iba’t ibang direksyon at sumalakay sa mga taong walang kaalam-alam.

Sa magnitude 7.2 earthquake na tumama sa Bohol noong October 15, 2013 dakong alas 8:12 a.m., 222 ang naiulat na nasawi rito habang 796 ang sugatan. (May karugtong)

Please follow and like us:

Related posts

Leave a Comment