SUNDIN ANG A,B,C NG DIABETES (2)

diabetes-4

(Ni Mac Cabreros / Huling labas) SINASABING ang pinakaepektibong paraan sa pangangalaga at pagmamantina sa kalusugan ng tao ay ang pagkontrol sa pagkain na sinasabayan ng regular at tamang pag-eehersisyo at pag-inom ng mga iniresetang gamot. Ayon sa mga eksperto, pag-aralan at alamin ang ABC ng diabetis, kaya’t gumawa ng karampatang hakbang para makontrol at sumanggguni sa health care team. Kabilang sa mga payo: kumain lagi nang regular sa oras. Ang sobrang pagtaas o sobrang pagbaba ng lebel ng asukal sa dugo na karaniwang nararanasan kung may sakit na diabetes…

Read More

DIYASKENG DIABETES (1)

DIABETES-3

Hindi lahat ng matamis masarap, meron din masaklap (Ni Mac Cabreros) NOONG nakaraang buwan, buwan ng Nob­yembre, ipinagdiwang ang World Diabetes Day na hindi naman dapat ipagdiwang dahil patuloy ang pagdami ng bilang ng taong nagkakaoon ng sakit na diabetes. Totoong hindi dapat ipag­diwang ang tawag dahil hindi naman nagagalak ang mga taong mayroong ganitong sa­kit subalit ang dapat ay gunitain at nagpakalat ng impormasyon upang maiwasan, maagapan at magamot sakaling umatake ito. Ayon sa mga dalubhasa, ang diabetes ay kawalan ng katawan lalo ng lapay o pancreas ng kakayahan…

Read More

BAWAL ANG JUDGEMENTAL (2)

SHABU BUYER

(Ni Guillermo Octavio) Kung kaya ng babae, kaya rin ng bading NAPATUNAYAN ng mga babae at lalaki na sa ngalan ng pag-ibig ay kaya nilang itaya ang kanilang mga buhay at sariling kaligayahan mapasaya lang at maibigay ang kagustuhan ng kanilang mga mahal sa buhay. Hindi lamang babae’t lalaki ang humahamak sa batas nang dahil sa pag-ibig kundi maging mga bading. Noong Hunyo, sa karsel humantong ang isang parlorista at ang dyowa nitong tulak nang maaktuhang nag-aabutan ng shabu sa kalsada sa Valenzuela City. Swak sa selda ang tulak na…

Read More

HINAMAK ANG LAHAT MAGING ANG BATAS SA NGALAN NG PAG-IBIG (1)

SHABU-22

(Ni Guillermo Octavio) “O pag-ibig na makapangyarihan, kapag pumasok sa puso ninuman hahamakin ang lahat, masunod ka lamang,” wika ni Franciso “Balagtas” Baltazar sa kanyang obrang Florante at Laura. Kung susuriin,  mapatutunayang totoo ang mga katagang ito sa Caloocan-Malabon-Navotas-Valenzuela area, dahil marami sa mga nasabing lungsod ang hinamak ang lahat, maging ang batas, sa ngalan ng pag-ibig. Shabu carinderia Noong Marso ng taong kasalukuyan, dinakip ang isang adik, ang dyowa niyang tulak at siyam na iba pa sa isang buy-bust operation sa  “shabu carinderia” ng mag­dyowang sangkot sa ilegal na…

Read More

ANAK NG PASIG GAGAWING KAMBAL

PASIG CITY-4

(Ni Mac Cabreros) SA distrito ng PaMaMariSan (Pasig, Mandaluyong, Marikina, San Juan), tanging ang Marikina City ang may dalawang Congressional District o Kinatawan sa Mababang Kapulungan ng Kongreso. Kinakatawan ngayon ni dating Metro Manila Development Authority at Mayor Bayani F. Fernando ang Unang Distrito para sa 18th Congress (2019-2022) na binubuo ng Barangay Barangka, Calumpang, Industrial Valley Complex, Jesus de la Peña, Malanday, San Roque, Sta. Elena, Sto. Niño at Tañong na may populasyon noong 2015 na 178,876 at naninirahan sa 9.03 metro kilometro. Si Rep. Stella Luz A. Quimbo…

Read More

CRACKDOWN SA MGA KALIWANG GRUPO WALANG KATOTOHANAN!

AKTIBISTA-2

(Ni NELSON S. BADILLA / Ikaapat at huling bahagi) MALIBAN sa paratang na “gestapo-like,” inakusahan din ng mga aktibistang kabilang sa kaliwa na may crackdown ang administrasyon ni Pangulong Rodrigo Roa Duterte laban sa kanilang hanay. Ang tinutukoy  ng PeryodikoFilipino writer na ito na mga aktibistang bahagi ng kaliwa ay ang Kilusang Mayo Uno (KMU), Bagong Alyansang Makabayan (Bayan), Gabriela, Bayan Muna,  Kalipunan ng Damayang Mahihirap (Kadamay) at iba pang mga kasamahan nila. May iba pang bahagi ng kaliwa tulad ng Partido ng Manggagawa (PM), Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP),…

Read More

TANIM ANG MGA EBIDENSIYA?

AKTIBISTA

(Ni Nelson S. Badilla / Ikatlong bahagi) MARAMING orga­ni­sasyong kabilang sa kaliwang puwersa ang bumatikos at kumondena sa ginawang pag­lusob at pagdakip ng mga awtoridad sa mga aktibista sa Bacolod City noong Oktubre 31. Ang maanghang magsalita at matulis ang dila sa kanila ay si Bayan Muna Representative Carlos Isagani Zarate na nagsabing: “Bayan Muna strongly condemns the dastardly Gestapo-like raid… simultaneously conducted by state forces against the offices of Bayan Muna, Gabriela and NFSW in Bacolod, Negros Occidental.” Ang punto ni Zarate ay panggigipit na matatawag ang operasyon ng…

Read More

IBON FOUNDATION BINULABOG NG PNP?

IBON-PNP

(Ni Nelson S. Badilla / Ikalawang bahagi) HUMINGI ng tulong ang isang miyembro ng IBON Foundation sa PeryodikoFilipino writer nitong Nobyembre 6 dahil sa “nakababahalang” naganap sa nabanggit na organisasyon. Ang tulong na hiningi ni Xandra Bisenio, ng Media and Communications Department ng IBON Foundation, ay maglalabas ng istorya o kolum na “maglalantad sa ginagawa” ng administrasyong Duterte laban sa IBON Foundation. Tumanggi ang manunulat na ito. Sa halip, iminungkahi ng inyong lingkod na  maglabas ng press statement ang IBON tungkol sa binanggit ni Bisenio at ipadala ito sa iba’t…

Read More

OPERASYON LABAN SA KALIWA, LEGAL

PNP-KALIWA

Paniwala ng Philippine National Police (Ni Nelson S. Badilla / Unang labas) NAGLUNSAD ng operasyon ang Armed Forces of the Philippines (AFP) at Philippine National Police (PNP) nitong Oktubre 31 at Nobyembre 5 sa mga tanggapan ng mga organisasyong kabilang sa mga kaliwang aktibista, partikular sa mga kasama sa pambansa demokratikong puwersa. Ang pambansa demokratikong puwersa ay isang pangkat sa kilusang kaliwa. Ang iba ay sosyalista at progresibong puwersa. Animnapu at dalawa (62) ang nadakip sa operasyong isinagawa ng AFP at PNP noong Oktubre 31 sa opisina ng Kilusang Mayo…

Read More

ALIN ANG DAPAT MASUNOD PUSO O ISIP?

VICO SOTTO-REGENT

NAGKAROON ng iri­ngan ang alkalde ng Pasig na si Mayor Vico Sotto at ang kum­panyang Regent Food Corporation (RFC) dahil sa pag-aresto sa 23 katao na sinasabing ang 20 ay pawang mga manggagawa ng huli na puwersahang inaresto ng mga pulis dahil sa umano’y reklamo ng nasabing kum­panya. Kinausap ng alkalde ang kumpanya na kung puwedeng iatras ang demanda su­balit hindi nagbigay daan ang kumpanyang halos 3 dekada na rin ang itinagal sa lungsod. Kaya naman tinulungan ni Sotto ang mga nahuling manggagawa na hindi naman binigyan ng magandang kahulugan…

Read More

SA PULA, SA PUTI…

VICO-REGENT WORKERS

Bakit Dalawa ang Mukha ng Barya? (Ni Mac Cabreros) KAMAKAILAN, pumaimbulog sa himpapawid ang balita kaugnay sa sinasabing marahas na pagbuwag ng Regent Foods Corporation (RFC) sa Pasig City sa hanay ng mga nagpoprotestang manggagawa nito. Nakarating ang balita sa tanggapan ni Pasig City Mayor Vico Sotto na nagbigay ng ‘maanghang’ na salita sa pamunuan ng nasabing kompanya na gumagawa ng paboritong snack foods. “I condemn the misuse of your privileged position to suppress the rights of your protesting workers,” pahayag ni Mayor Sotto. Aniya, hindi siya dapat makisawsaw sa…

Read More

GIYERA NG MGA ANAK NG TONDO

Divisoria Vendors

Hiling ng mga tindero, dedma kay Yorme Kois (Ni Guillermo Octavio) HINDI pinansin o di pinagbigyan ni Manila Mayor Francisco “Isko Moreno” Domagoso, na ngayon ay kilala na rin sa palayaw na “Yorme”,  ang kahilingang dayalogo ng street vendors sa Divisoria na nagprotesta sa harap ng Manila City Hall para hilinging muling payagang makapagtinda. “Kabuhayan, ipaglaban” ang sigaw ng grupong Divisoria Vendors Association (DVA) ngunit hindi sila hinarap ng alkalde dahil may iba umano itong “mahalagang” dapat gawin tulad ng pagsasaayos, paglilinis at pagpapanatiling maliinis ng mga kalsada ng Lungsod…

Read More

BUHAY KO, HAWAK MO

KAMAY

Sa kalinisan ng kamay nakasalalay ang kalusugan (Ni Mac Cabreros / Huling Labas) PAANO nga ba maproprotektahan ang kalusugan ng tao kung ang mga kamay pa lang ay hindi na malinis. Hindi nga ba’t kamay ang unang gamit sa paghawak ng kung anu-anong bagay sa anumang gawain natin lalo na sa pagkain. Kailangang malinis ang kamay lalo na sa pagkain dahil ito ay lumalapat sa ating mga labi at bibig upang magpasok ng pagkain. Kaya naman ang itinuturo sa atin sa mga paaralan, mas higit ang mga eksperto, na sundin…

Read More

KAMAY NA KADIRI

HAND WASH

Sampung mga daliri, yakkkks, marumi (Ni Mac Cabreros / Unang bahagi) “I have two hands, the left and the right. Hold them up high, so clean and bright. Clap them softly, one, two, three. Clean little hands are good to see.”  Kadalasan ang awiting ito ang unang natututunan sa paaralan na hanggang sa bahay ay nadadala-dala sapagkat bahagi ito ng kaalamang itinuturo para sa kalinisan ng kamay para sa magandang kalusugan. Sabi nga, ang kalusugan ay nasa ating kamay. Pero paano kung walang tubig at sabon na panghugas ng kamay?…

Read More

PANANAMPALATAYA

PANANAMPALATAYA

Sa gitna ng trahedya at kawalan ng pag-asa (Ni Guillermo Octavio) MATINDING gutom kahit nilalagpas-lagpasan ng malalaking isda, labis na uhaw kahit napaliligran ng tubig, at matinding lamig sa gitna ng kawalan—ito ang mga karanasang pinagdaanan  ng isang mangingisda  matapos magpalutang-lutang sa dagat ng halos limang  araw sa karagatan ng Bajo de Masin­loc na bahagi ng Scarborough Shoal. Marami ang nagtaka kung paano at bakit nalampasan ng mangingisdang ito ang lahat ng kanyang dinanas gayung kung sa iba ay tiyak nawala na ng pag-asa. Natiis ni Angelito Epetito Jr., isa…

Read More

ARAW NG PAGHUHUKOM

JAILED-11

Kulong o laya sa persons deprived of liberty (Ni FRED SALCEDO) KARAMIHAN ang pagkakaintindi sa ‘Araw ng Paghuhukom’ ay ang katapusan ng mundo na dahil sa sobra ­sobrang kasalanan at paglabag ng mga tao sa mga panuntunan ng Diyos ay napilitan ang huli na gunawin ang mundo. O kaya naman ay ikinokonekta ito sa ‘The Big One’ kung saan inaasahan na magkakaroon ng napakalakas na lindol kasabay ng pagguho ng mga gusali, pagkakaroon ng malaking sunod na susundan ng pagdaluhong ng malalaking alon at pagkabitak ng mga lupa at saka…

Read More

TANGLAW

S-LIGHT

Likha ng Talino at Talento (Ni MAC CABREROS) O, ILAW sa gabing madilim. Kada buwan, napapakamot tayo ng ulo sa sandaling dumampi sa ating kamay ang bill ng kuryente. Dahil hindi natin alam kung saan tayo kukuha ng pambayad sa kuryente, napapatingin na lang tayo kung saan-saan at mahagilap ang lahat ng sulok ng ating bahay, mula sa kaha, aparador at drawer. Mahalungkat din natin ang ating pitaka, mabaliktad ang bulsa at minsan napipilitang biyakin ang alkansya. At maging mangutang sa ‘5-6’ at magsangla ng alahas o gamit. Pero, malamang…

Read More

ASIN, DULOT AY SAKIT?

ASIN-2

(Ni MAC CABREROS) MADALAS binibigkas ng mga magulang na: hindi baleng magdildil ng asin basta makapagtapos ng pag-aaral ang aming anak. Naging bukambibig din ng karamihan na: hindi baleng salat sa alat o yaman basta may asin. At, hindi baleng walang ulam basta may bigas. Ito ay sa kadahilanang maaring gawin ulam ang asin. Ika nga, asin pa lang, ulam na. Opo, kakailian, kung may kamatis at isang tuyo, nakakaraos na – may panlaman na ng sikmura. Minsan din ay kunting asin lang sa lugaw ay ayos na ang buto-buto,…

Read More

EDUKASYON, DAAN SA KAPAYAPAAN

EDUKASYON

(Ni MAC CABREROS) MATAPOS maiulat na nangangalap ang makakaliwang grupo ng kanilang miyembro sa mga unibersidad at kolehiyo hindi lang sa mga lalawigan subalit maging sa Metro Manila at mga kalapit na lugar, isinulong ng administrasyong Duterte sa pamamagitan ng Office of the Presidential Adviser on the Peace Process ang pagsama sa kurikulum ang peace education. “The gradual integration of peace education in the general curriculum of schools and universities is seen as an effective measure to prevent and counter violent extremism and communist insurgency in the country,” pahayag Peace…

Read More

LIGTAS NA BUHAY

SAFETY FIRST

Kailangan Laging Handa (Ni Mac Cabreros / Huling Labas) TOTOONG sa isang kisap mata ay posibleng mawala ang buhay ng isang tao kung kaya’t kailangan ang matinding pag-iingat upang maiwasan ang panganib hindi lang sa pang-araw-araw na pagtratrabaho  subalit maging sa pang-araw araw na buhay. Sa trabaho, kailangang ligtas sa mga gawain lalo na sa kaisipan at pangangatawan upang maayos na maisakatuparan ang mga gawain sa lugar na pinaghahanapbuhayan. Kaya nga sinabi ni Engr. Jimmy Dela Cruz, ng Department of Labor and Employment (DOLE) Accredited occupational safety and health (OSH)…

Read More

BUHAY, ISANG IGLAP

REVIVING

(Ni Mac Cabreros / Unang Bahagi) HINDI imposible na sa isang kisap mata ay maraming buhay ang mawawala. Kaya naman napakahalaga ng kaligtasan at kalusugan ng bawat isa lalo na sa lugar ng ating trabaho. Bunga nito, isinusulong ang pagsama sa curriculum sa lahat ng kurso sa kolehiyo ang occupational safety and health o OSH. Ayon kay Engr. Jimmy Dela Cruz, Department of Labor and Employment (DOLE) Accredited OSH Specialist at Practitioner, dapat ituro at maging bahagi ng lahat na kurso ang kaligtasan at kalusugan ng mga manggagawa o  nasa…

Read More

PINTO SA PAG-ASENSO

WORLD BANK

Pagpapapogi upang makuha tiwala ng World Bank (Ni Mac Cabreros) SA pag-ibig, nagpapaguwapo ang nanini­ngalang-pugad na binata para mapitas ang matamis na ‘OO’ ng sinisintang dalaga. Sa larangan naman ng negosyo, kailangan ding magpapogi ang gobyerno maging ito ay lokal o nasyunal para mahimok ang mga investor na maglagak ng puhunan at magtayo ng negosyo. Ganito ang ginawa ng gobyerno ng Pilipinas sa mga nagdaang mga panahon kaya’t naging mabango ito sa mga investors at nakamit ang pinakamataas na puwesto bilang business friendly kumpara sa mga nagdaang mga taon. Base…

Read More

KAMANDAG NG LAWAY

rabies-2

Walang dapat maulol, walang kailangang mamatay (Ni Guillermo Octavio) NOONG Hulyo, nalat­hata sa Diaryo Bomba na isang lalaki ang nagbigti gamit ang mga pinunit na damit para wakasan na ang kanyang paghihirap matapos makagat ng aso sa Davao City. Sinabi ng nurse sa  ospital kung saan nilapatan ng lunas ang lalaki, madalas ay nagwawala ito at naging bayolente, isa sa mga senyales ng late stage ng rabies encephalitis o mas kilala sa Pilipinas bilang simpleng rabies, isang malalang sakit na nakukuha mula sa kagat ng aso at iba pang hayop.…

Read More

UNDER/OVER SA PAGKAIN

PAGKAIN-12

Hinay-hinay sa pagbibigay ng pagmamahal (Ni Mac Cabreros / Ikalawa at huling labas) UPANG makatiyak na may sapat na pagkain sa hapag kainan o maagapan ang napipintong kagutuman bunsod ng mabilis na paglobo ng populasyon, sinabi ng Department of Science and Technology na kailangang maitaguyod ang mga teknolohiya para mapalaki ang produks­yong agrikultura. Kabilang sa mga teknolohiya para mapalaki ang pro­duks­yong agrikultura ay ang pagdevelop ng high-yield varie­ties at resistant sa peste at extreme weather condition. Bukod pa ito sa patuloy na paglobo ng populasyon sa bilis na 1.7 porsiyento…

Read More