NANG UMUGA ANG LUPA 

LINDOL-4

(Ni Edzer Lanuza / Ikalawang bahagi)

ANG intensity ay isang numerical rating base sa kaugnay na epekto sa tao, bagay, kapaligiran at mga istraktura sa kapaligiran. Ang intensity ay karaniwang mas mataas kung malapit sa epicenter.

Kinakatawan ito ng Roman Numerals (hal., II, IV, IX). Sa bansa, ang intensity ng isang lindol ay tinutukoy ­gamit ang PHIVOLCS Earthquake Intensity Scale (PEIS).

Ang lindol ay maaaring maging sanhi ng malawak na pinsala sa mga gusali at imprastraktura, nag-uudyok ng tsunami, at binabago ng ­puwersa ang surface ng Earth.

Taun-taon, nakapagtatala ang seismology bodies ng tens of thousands ng lindol, kung saan ilang malalayong bahagi ng daigdig ang mas nasa panganib na mapinsala kaysa sa iba.

Ang Pilipinas ay nakapagtatala ng humigit kumulang 20 lindol sa isang araw. Ayon kay Phivolcs Executive Director Renato Solidum, ang bilang na ito ay pangkaraniwan lamang.

“Iyung iba rito ay nararamdaman, di ganoon kalakas. Araw-araw namang mayroong nangyayari at nagkakataon na mayroong malaki sa isang araw, at sa susunod na araw.

“Normal po iyon, kasi ganoon kaaktibo ang ating bansa pagdating sa mga paglindol,” dagdag pa nito.

At dahil na rin, ang bansa ay nakasakay sa Pacific “Ring of Fire”, isang arko ng napakatinding seismic activity simula sa Japan hanggang sa Southeast Asia at sa ibayo pa ng Pacific basin.

Pero paano nga ba nagsisimula ang lindol, at paano nito nagagawang mas mapinsala ang ibang lugar kaysa sa iba?

Paano nagsisimula ang isang lindol?

Ang mga buto o pinanggagalingan ng isang lindol ay nakapatong sa tectonic plates na bumubuo sa Earth’s surface at kung saan ang mga kontinente ay nakaluklok.

Napakabagal ng pagkilos ng nasabing plates, karaniwang dalawang sentimentro kada isang taon, dahil sila ay nakalutang sa liquid mantle ng planeta.

Sa miniscule movements, nangangahulugang alinman sa plates na ito ay nagbabanggaan (converging), lumilipat sa (diverging) o mabilis na dumadausdos (transforming) sa isa’t isa.

Kaya’t ang nasabing pagkilos sa plate boundaries ang responsable sa halos karamihang paglindol o pagyanig sa ilalim ng mga kalupaan.

Aftershocks, Foreshocks at Mainshocks

Ang aftershocks ay mga lindol na sinusundan ng largest shock sa isang earthquake sequence. Mas maliliit sila kaysa sa mainshock at nasa loob ng 1-2 fault lengths distance mula sa mainshock fault.

Maaaring magpatuloy ang aftershocks sa loob ng mga linggo, mga buwan, o mga taon. Kalimitan, ang napakalaking mainshock ay sinusundan ng mas malalaki rin at mas maraming aftershocks, at mas matagal ang kanilang pagpapatuloy.

Ang foreshocks ay mas maliliit na lindol na nauuna sa largest earthquake sa isang serye, na tinatawag na mainshock. Samantala, hindi naman lahat ng mainshocks ay may foreshocks.

Nagaganap ang lindol kapag ang dalawang bloke sa mundo ay biglang dumulas sa isa’t isa. Tinatawag na fault o fault plane ang ibabaw kung saan ito nagsasanga.

Tinatawag namang hypocenter ang lugar sa ilalim ng earth’s surface kung saan nagsimula ang lindol, at ang lugar, diretso paitaas sa ibabaw ng earth ay tinatawag na epicenter.

Ang scientists ang makapagsasabi kung ang lindol ay isang foreshock hanggang sa maganap ang mas malalaking paglindol. Ang largest, main earthquake ay tinatawag na mainshock.

Ano ang mga sanhi ng lindol at saan ito nagaganap?

Earth cross-section

May apat na major layers ang earth: ang inner core, outer core, mantle at crust.  Ang crust at ang tuktok ng mantle ay gawa sa manipis na (skin) kalatagan sa ibabaw ng ating planeta.

Pero ang nasabing ­kalatagan ay hindi pare-pareho- gawa ito sa maraming bahagi gaya ng isang  puzzle na sumusuklob sa earth.

Hindi lang ito, ang nasabing mga piraso ng puzzle ay mabagal na gumagalaw sa palibot, nag-uunahan silang dumausdos at bumunggo sa isa’t isa.

Ang nasabing mga bahagi ng puzzle ay tinatawag namang tectonic plates, at ang mga gilid ng plates ay ang tinatawag na plate boundaries.

Gawa sa maraming faults ang plate boundaries, at karamihan sa earthquakes sa buong mundo ay  pinangyayarihan ng nasabing  mga depekto o faults.

Dahil ang mga gilid ng plates ay magagaspang, ­naprepreserba ang mga ito habang ang ibang plates ay patuloy namang kumikilos o gumagalaw.

Sa kalaunan, ang  plates ay nalilipat sa ibang lugar, ang isa sa mga gilid nito ay  naglalabas naman ng fault at doon nagaganap ang isang ­paglindol.

Bakit nakakalog ang  earth kapag mayroong lindol?

Kapag ang mga gilid ng fault ay nagdidikit sa isa’t isa, ang ibang tipak dito ay ­gumagalaw, ang  energy na karaniwang nagiging dahilan ng pagdausdos ng mga tipak ay  naiimbak.

Kapag ang puwersa ng moving blocks ay sumobra sa pagkikiskisan, ang matalim (pointed)  na gilid ng fault ay  naghihiwalay, kaya’t ang napreserbang lakas ay napakakawalan.

Bunga nito, ang lakas o puwersa ay nagsasanga palabas mula sa fault patungo sa lahat ng direksyon sa isang uri ng seismic waves, na  gaya nang pag-alpas ng mumunting alon sa lawa.

Ang natural events gaya ng volcanic eruptions at meteor impacts ay maaaring pagmulan ng lindol, pero karamihan sa naturally-occurring earthquakes ay bunsod ng movement ng earth’s plates.

Nagtataglay ang earth’s surface ng 20 tuloy-tuloy na moving plates. Nadadagdagan ang pressure mula sa shifting plates kaya’t maaaring pagmulan ito ng pagkabasag ng crust.

Ang nasabing pagkabasag ay nagbubunga ng ­puwersa para mapakawalan ang energy, na kumikilos sa earth sa anyo ng mga alon o waves (at ito ang earthquakes).

Karaniwan, hindi ang pagkalog mismo ang kumukuha ng buhay ng mga tao sa panahon ng paglindol. Kundi ang koneksyon nito sa pakagiba ng man-made structures.

Gayundin, namamatay ang tao sa pagkapukaw ng iba pang natural disasters tulad ng tsunamis, mga pagguho at landslides. Samantala, hindi lang sarili mo ang dapat pagplanuhan sa  pagdating ng lindol.

Kundi maging ang mga alagang hayop ay nangangailangan din ng isang disaster plan. Gumawa ng earthquake plan para sa mga hayop sa paligid, para sa pagsalakay ng disaster, nakahanda ka na.         (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

LINDOL!

LINDOL-3

(Ni Edzer Lanuza / Unang Labas)

NOONG Lunes ng hapon, binalot ng masidhing sindak at pangamba ang mga naninirahan sa Metro Manila at iba pang bahagi ng Luzon nang yanigin ng 6.1 magnitude lindol ang kalupaan.

Ang magnitude 6.1 tremor ay tumama dakong alas-5:11 ng hapon sa local time. Sa kasalukuyang reports, umabot na sa 18 ang natagpuang nasawi.

Sa pinakahuling ulat, ayon kay Pampanga Governor Lilia Pineda, 15-katao na ang naitalang patay sa gumuhong supermarket sa Porac, Pampanga.

Marami pang tao ang pinaniniwalaang na-trap sa ilalim ng nag-collapse na gusali sa lalawigan na pinaniniwalaang worst-hit area.

Ayon kay Pineda, bagaman may nakikita pang mga bangkay, inuunang sagipin ang mga buhay pa. “Maririnig mo silang nananangis sa sakit. Pero ‘di madaling mailigtas sila.”

Bukod pa rito, may tatlo pang patay na naitala ang Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office sa Pampanga noong Martes ng umaga.

Namatay sa Lubao ang 56 anyos at ang 7 anyos na maglolo matapos matabunan ng mga pader. Sa Zambales, nagdulot ng landslide ang lindol kung saan namatay ang 6 anyos na bata sa pagguho.

Sa pahayag ni Jaime Melo, president ng Clark International Airport Corporation, pito ang nagtamo ng minor injuries nang bumagsak ang isang bahagi ng kisame sa  check-in lobby ng passenger terminal.

Gumewang-gewang din ang skyscrapers dahil sa puwersa ng lindol, dahilan para magtakbuhan palabas ang ­office workers sa  high-rise buildings sa Maynila.

Patuloy pang ina-assess ng National Grid Corporation of the Philippines ang lawak ng pinsala sa transmission lines sa Luzon, sanhi ng power outages sa ilang bahagi ng bansa.

Nagkaroon ng power interruption sa ilang bahagi ng lugar tulad sa Pangasinan, La Union, Pampanga, Bataan, ­Quezon, Batangas. Camarines Sur at Sorsogon.

Samantala, ayon kay ­Philippine Institute of ­Volcanology and Seismology (PHILVOCS) Director/Usec Renato Solidum, 79 ­aftershocks ang na-monitor kinabukasan matapos ang pagyanig.

Nilinaw ng USEC na sa sequence ng earthquake kapag ang unang lindol na ­dumating ay malaki, tinatawag itong main shock, at ang sumunod na maliliit ay aftershocks.

“Pero kung sakaling next few days ay nagkaroon ng mas malaki, ang naunang earthquake ay magiging foreshock o main shock, at ang susunod na maliliit ay aftershocks.”

Sinabi nitong sa isang earthquake sequence hindi naman nagtatapos ang ­terminology  application, puwedeng mas maging mataas ang susunod na pagyanig.

Pero sa kaso ng katatapos na earthquake, sinabi niyang di gayon kalaki ang kumilos na fault, “Baka mas malamang ang sumunod na lindol ay mas maliliit sa naunang 6.1.”

“Hindi natin inaalis na baka kapareho o mas malakas nang bahagya ang sumunod na mangyari, pero  kadalasan mas maliliit ang mga sumusunod,” sabi pa nito.

Nilinaw rin niyang ang dumaang paggalaw ay isang local fault o walang pangalan. O  hindi ito ang kalinya ng kinatatakutan ng marami, ang sinasabing ‘Big One’.

Ang ‘Big One’ ay isang hypothetical earthquake na magnitude 8 o higit pa, na ­inaasahang magaganap ngunit di tiyak kung kailan dahil hindi pa ito nape-predict ng scientists.

Samantala, ayon pa sa USEC, depende  ang impact ng lindol sa kinaroroonan ng tao. Kung ground floor lang at mababa ang bahay o building madaling matapos ang pag-uga.

Pero kung ang opisina ay nasa highrise building, kahit tapos na ang paggalaw ng lupa, ang building ay magba-vibrate pa rin hanggang tumigil ang pag-uga.

Sinabi pa ng USEC, nilo-locate ang bawat lindol kung saan ito nagmumula. Kung ang aftershocks ay ‘di mula sa pinanggalingan ng malakas na pagyanig, isa itong separate sequence ng insidente.

Ipinahayag niyang patuloy ang operations sa ­monitoring ng lindol, walang tigil ang pagbabantay. Paalala niyang kung may makitang damages sa gusali, kailangang lumabas ang mga tao.

Kaugnay nito, kinumpirma ni National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) USEC Ricardo B. Jalad, ang reports ng damages sa tatlong probinsya ng Region 3 ang Bataan, Zambales at Pampanga.

Ayon kay USEC Jalad, nakatuon ang operasyon sa Lubao, Porac at Clark. Sa Porac, kumpirmadong apat ang nasawi, apat ang nawawala at pito ang na-rescue mula sa gumuhong supermarket dito.

Kinumpirma rin niya ang minor reports ng damages sa Bataan. Sa Zambales, sa ulat  ng earthquake induced landslide at pinsala sa Clark International Airport.

Sa NCR, tanging ang ­tumabinging gusali sa Emilio Aguinaldo College pa lamang ang naiuulat, bagaman hinihintay pang makumpleto ang reports habang sinusulat ito.

Aniya, di  naman napakalaki ang impact ng lindol kaya hindi gayon karami ang response units at reponders pero  maraming nakaistambay na region para sa tulong.

Iniutos naman ng Pangulo sa NDRRMC na tiyakin ang kaligtasan ng mga kababayan, pangunahin ang pagsasagawa ng inspeksyon sa kanya-kanyang mga gusali.

Paalala ng USEC, ang lindol ay isa sa natural hazards na dapat paghandaan kaya may quarterly earthquake drills na dapat pagtuunan ng pansin para sa mas malakas na lindol na darating.

Mahalaga rin umanong paghandaan ang pagpapatibay sa mga gusali at kabahayan, at pangunahing pangangailangan ng mga tao at ng mga ­organisasyon.

Kasama rin sa paghahanda ang battery ng cellphone, tubig, pagkain gaya ng ready-to-eat foods, iba pang hygiene kits, damit at mga gamot.

Please follow and like us:
Read More

DROGA MALAYANG NAKAPAPASOK SA BJMP JAILS

BJMP JAIL

(Ni NELSON S. BADILLA / Ikalawa at huling bahagi)

ILANG araw pagkaupo ni Chief Superintendent Allan Iral bilang Officer-in-Charge (OIC) noong Marso 27, nagpakawala siya ng ‘bomba’ sa ipinatawag niyang press conference.

Ang bombang pinasabog ni Iral ay pinaniniwalaang nakatago lamang noong panahon ng nagretirong hepe ng BJMP na si Deogracias Tapayan.

40 BJMP ‘personnel’ sangkot sa iligal na droga

Ani Iral, mayroong 40 BJMP “personnel” ang nasa drug watchlist ng pamunuan ng BJMP.

Iniimbestigahan na ang 40 na opisyal, wika ng hepe.

Kaso, hindi niya inilabas ang mga pangalan ng 40 upang hindi mabulabog ang imbestigasyong isinasagawa laban sa kanila.

Ayon kay Chief Insp. Xavier Solda, tagapagsalita ng BJMP, galing sa “intelligence report” ang nasabing pagkakasangkot ng 40 opisyal ng BJMP sa iligal na droga.

Ani Solda, katuwang ng BJMP ang Philippine Drugs Enforcement Agency (PDEA) at Philippine National Police (PNP) sa pagsasagawa ng imbestigasyon upang malaman kung totoo o hindi ang intelligence report tungkol sa 40.

Tiniyak din niya na sasampahan ng kaukulang kaso ang sinomang opisyal ng BJMP na mapatutunayan sa imbestigasyon na sangkot sa iligal na droga.

Sa kasalukuyan, patuloy na sinusubaybayan ng pamunuan ng BJMP ang 40 at naghahanap ng malakas, matibay at sapat na ebidensyang magdidiin sa kanilang pagkakasangkot sa iligal na droga.

Malayang nakapapasok ang iligal na droga

Inihayag ni Iral sa press conference, hinahayaan ng jail officers ang pagpasok ng mga dalaw na may dalang iligal na droga sa loob ng kulungan dahil mayroong “basbas” mula sa “isang tao.”

“Nagbubulag-bulagan sila sa nagaganap na iligal na gawain sa loob ng bilangguan. Hindi sinisiyasat nang wasto ang mga dumadalaw, sapagkat mayroong basbas mula sa isang personnel,” tugon ni Iral.

Hindi nagpalawig si Iral.

Kung susuriin at uunawaing mabuti ang pahayag ng OIC ng BJMP, nangangahulugang malayang nakapapasok ang iligal na droga sa mga kulungan ng BJMP.

Hindi lang matukoy nang eksakto kung ilang bilangguan ang mayroong ganitong kalakaran at saan-saang bahagi ng bansa, sapagkat ayaw ilabas nina Iral at Solda ang detalye hinggil sa iligal na droga na kinasasangkutan ng 40 opisyal dulot ng nagaganap na imbestigasyon laban sa kanila.

May basbas ang warden?

Ang hepe sa bawat kulungan ng BJMP na mayroong kapangyarihang mag-utos sa mga bantay sa kulungan ay walang iba kundi ang jail warden.

Malaki ang pananagutan ng warden kapag mayroong nagaganap na pagkakamali, gulo o rambol ng mga bilanggo, pagtakas ng preso at iba pang kaganapan sa loob ng kulungan.

Ang warden din ang nagtitiyak na nakakakain nang maayos ang mga bilanggo sa bawat araw, nakaliligo, nag-aasikaso kapag nagkakasakit ang mga bilanggo at iba pang bagay na makabubuti sa kalagayan ng mga bilanggo habang pabalik-balik sila sa korte upang patunayan ng kanilang mga abogado na wala silang nagawang paglabag sa batas.

Maging ang kalagayan at kagalingan ng jail officers ay sagot at pananagutan ng warden.

Kapag nagkamali at pumalpak ang warden ay maaari siyang tanggalin ng hepe ng BJMP.

Pwede ring sibakin ang warden kapag hindi kursunada o ikinaiinis ng hepe ng BJMP dahil hindi tumatalima ang warden sa kagustuhan at kapritso ng hepe ng BJMP.

Kaya, napakahalaga, estratehiko at makapangyarihan ang papel ng warden sa isang kulungan ng BJMP at maging sa buong termino ng hepe ng BJMP.

Please follow and like us:
Read More

PINAS PINAKAMARAMING BILANGGO SA BUONG MUNDO 

BILANGGO

(Ni Nelson S. Badilla / Unang bahagi sa 2-serye) 

LAHAT ng taong may kasong nakasalang pa lamang sa Regional Trial Court (RTC) o Metropolitan Trial Court (MTC) ay ikinukulong sa mga kulungang hawak at pinamamahalaan ng Bureau of Jail Management and Penology (BJMP) habang linilitis ng mga nasabing korte ang kanilang mga kaso.

Ililipat lamang sila sa New Bilibid Prison (NBP) kapag napatunayang totoong sila ang gumawa ng krimeng isinampa laban sa kanila.

Higit 188,000 na mga bilanggo

Batay sa huling pagbibilang ng World Prison Brief (WPB) noong Mayo 2018, mayroong kabuuang 188,278 bilanggo ang Pilipinas.

Ang 144,871 rito ay nakakulong sa iba’t ibang kulungan ng BJMP sa iba’t ibang bahagi ng bansa.

Samantalang ang 47,407 bilanggo ay nakakulong naman sa mga bilangguan ng Bureau of Corrections (BuCor) tulad ng NBP sa lungsod ng Muntinlupa.

Ang 188,278 bilang ng mga bilanggo ay nangangahulugang sa 463.6% ang antas ng “sinasaklaw” (occupancy) ng mga kulungan sa bansa.

Kaya, ang Pilipinas ang siyang pinakamaraming bilang ng bilanggo sa buong mundo, ayon sa WPB.

Sumunod ang Haiti na may 454.4% ang saklaw, ikatlo ang El Salvador na mayroong 333.3% at ikaapat naman ang Guatamela na 333.2% ang antas.

Ang mabagal na pag-u­sad ng mga kaso sa korte ang itinuturong dahilan kung bakit napakaraming nakakulong sa mga bilangguan ng BJMP.

Higit 144,000 bilanggo, hindi pa ‘guilty’

Ayon sa WPB, ang 144,871 bilanggo o 75.1 porsiyento ng kabuuang bilang ng mga bilanggo sa Pilipinas ay hindi pa napatutunayang “guilty” sa mga kasong isinampa laban sa kanila.

Sa ibang salita, ang kaso nila ay kasalukuyang linilitis pa sa korte.

Sa bahaging ito matatagpuan ang matagal na proseso ng pangkatarungang sistema ng bansa bago magkaroon ng pinal na desisyon sa kaso ng bawat bilanggo.

Dahil sa kabagalang ito, maraming taong nakukulong nang matagal gayong hindi pa naman napatutunayang sila nga ang gumawa ng krimeng isinampa laban sa kanila.

Walang problema kung ang nakakulong ang siyang tunay na may kasalanan sa krimen, sapagkat nangangahulugang pinagdurusahan niya ang krimeng nagawa.

Pero, paano kung hindi naman ang nakakulong ang totoong gumawa ng krimen?

Syempre, kawawa naman.

Iyan ang isang bahagi ng sistemang pangkatarungan sa Pilipinas na hindi maipagkakaila ninuman na marumi, sapagkat may nasasayang na buhay ng tao.

Walang magagawa ang BJMP sa ganyang problema, sapagkat ang trabaho nito ay sundin ang utos ng hukuman sa kanya na ikulong ang akusado habang linilitis ang kaso.

At pakawalan naman sila kung napatunayan ng korte na walang matibay, malakas at sapat na ebidensyang magpapatunay na ang nasabing akusado ang siyang nakagawa ng krimeng isinampa laban sa kanya.

‘Decongestion’ isusulong ni Iral

Ang isa sa maaaring maitulong ng BJMP, ayon sa bagong hepe ng sangay na si Chief Superintendent Allan Iral, ay maglunsad ng “decongestion program” sa pamamagitan ng pagpayag sa ilang bilanggo na pumasok sa “plea bargain agreement” na inilabas ng Korte Suprema.

Sa konseptong ito, ang taong nahaharap sa kasong paglabag sa Republic Act No. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 dahil nang madakip siya ng mga alagad ng batas ay nakuhaan siya ng kahit anong iligal na droga tulad ng shabu, marijuana o cocaine nang mas mababa sa limang gramo ay maaari siyang umamin sa kaso upang hindi na sumailalim sa paglilitis ng korte kung saan magi­ging anim na buwan hanggang apat na taon ang bubunuin niya sa kulungan, kasama na ang itatagal niya sa drug rehabilitation center, sa halip na mabilanggo ng 12 taon hanggang 20.

Inilabas ng Korte Suprema ang desisyon noong Abril 10 ng nakalipas na taon.

Pinaniniwalaang makatutulong ito sa pagbabawas ng mga bilanggo mula sa mga kulungan ng BJMP dahil mara­ming nahuli at nakulong dahil sa iligal na droga simula noong Hulyo 2016.

Idiniin ng mataas na kor­te sa parehong desisyon na hindi kasama sa plea bargain deal ang mga taong may kasong limang gramo pataas ang nakuhang iligal na droga sa kanila.

Karagdagang kulungan

Ang isa pang sangkap ng programang pagbabawas na binanggit ni Iral ay ang pagtatapos ng konstruksiyon ng mga bilangguan ng BJMP sa San Juan City at Quezon City sa 2020 at 2021.

Ang pagkakaroon ng ka­ragdagang kulungan ay makatutulong sa pagbabawas ng mga bilanggo tulad sa Quezon City.

Kung matatapos ang Quezon City Jail (QCJ) Annex sa Brgy. Payatas sa 2021, malaking bilang mula sa 5,296 bilanggo ngayon sa QCJ ay maililipat dito.

Kahit madagdagan pa ang bilang ng mga nakakulong sa QCJ ay siguradong mababawasan ito sa pagbubukas ng QCJ Annex.

Ayon sa BJMP, aabot hanggang sa maksimum na 900 bilanggo lamang ang kapasidad ng QCJ.

Inihayag din ni Iral na madaragdagan pa ang mga kulungan ng BJMP kapag natuloy ang P2 bilyong badyet na nakalaan sa sangay para ngayong 2019.

Ang P2 bilyon ay ipantutustos sa pagpaparami ng kulungan ng BJMP, tugon ni Iral. (Itutuloy bukas)

Please follow and like us:
Read More

HIGIT 3M DEBOTO BUMAHA SA LUCBAN SHRINE 

LUCBAN SHRINE 

Ni Jun V. Trinidad

(Huling labas) 

TULAD nang mga nakaraang Mahal na Araw, muling dinagsa ng mga deboto at turista mula sa iba’t ibang panig ng bansa ang pamosong “Kamay ni Hesus” (KNH) shrine sa Barangay Tinamnan, dalawang kilometro ang layo sa kabayanan.

Ayon kay Fr. Joey Faller, popular na “healing priest” at KNH administrator, batay sa record ng guards at electronic counter sa gate ng shrine, tinatayang umabot ng mahigit tatlong milyon ang naging bisita ng shrine sa buong isang linggo ng Mahal na Araw.

“Grabe ang dagsa ng mga deboto. Isa itong pagpapakita ng matinding pananampa­lataya ng mga Pilipino,” ang paliwanag ni Faller.

Halos ganito rin ang tantiya ng lokal na pulis sa bilang ng mga bisita ng KNH. Ngunit sa kabila ng laksang tao, walang naganap na anomang krimen sa loob at labas ng shrine na tila nagpapamalas na kahit na masasamang elemento ay marunong ding mangilin kapag santong araw.

“Wala maski isang reported crime incident. May isang report na nawalang mobile phone pero naisoli rin sa may-ari,” ang dagdag pang report ni PMaj. Rizaldy Merene, Lucban police chief. sa panayam ng Diaryo Bomba.

Nagpiyesta ang mga gutom na deboto sa mga paboritong pagkain mula sa ba­yang ito sa paanan ng Bundok Bana­haw kagaya ng pansit habhab at longganisa.

Ayon sa nagtitinda ng masarap na pansit sa loob ng KNH, umaabot sa 10 kawa (malaking kawali) kada araw na naglalaman ng 10 kilong pansit sa bawat kawa ang niluto nila sa buong Mahal na Araw.

Umabot naman sa mahigit na 3,000 dosenang longganisa ang naipagbili ni Rimberto Veloso, may-ari ng Eker and Ely’s longganisa sa kaba­yanan, sa buong isang linggo na dumagsa ang mga deboto.

Noong gabi ng Huwebes Santo, parang hukbo ng mga langgam ang mga naglalakad na mga deboto, ang karamihan ay mga kabataan, na lumahok sa taunang Alay Lakad mula sa Lucena City hanggang KNH, 22 kilometro ang distansya.

“Kailangan kong gawin ito kahit na masama pa ang pakiramdam ko dahil sa lagnat. Panata ko ito na dapat kong tuparin,” ang pagtatapat ni Cristy Montoya, isang nursing senior student mula sa Maynila.

“Spiritual hike”

Kasama ni Montoya ang apat niyang kaibigan na aalalay sa kanya sa mahabang paglalakad. Kasunod nila ang kotse ng isa pang kaibigan bilang dagdag na suporta sa kanila.

Sama-samang naglalakad sa magkabilang panig ng highway ang mga Lenten pilgrims mula sa Lucena, Pagbilao, Sariaya at Tayabas City sa lalawigan ng Quezon.

Napag-alaman pa na ma­rami ring pilgrims mula sa mga karatig na bayan ng Majayjay at Luisiana sa lalawigan ng Laguna ang nagsagawa rin ng Alay Lakad patungo sa KNH.

Ang mga motoristang dumadaan ay kailangan ang walang humpay na pagbusina upang maiwasan na makabundol sa mga naglalakad na ang karamihan ay nasa gitna na ng kalye.

Si Faller kasama ang popular na singer na si Angeline Quinto ay magkasamang naglakad mula sa Lucena hanggang Tayabas City, may 12 kilometro ang distansya.

May mga nagdadasal ng rosaryo at kumakanta ng mga religious songs habang naglalakad.

“Isa itong spiritual hike. Pampabawas ng kasalanan,” ang pahayag ni Lester Tomas, senior high student mula sa Lucena.

Ngunit meron din naman na kaya lang sumama sa peni­tensya ay dahil sa barkada.

“Kasama rito ang buong tropa. Bad trip kung maiiwan,” ang paliwanag naman ni Rex Diaz, 17, mula sa Lucena.

Dumating sa KNH shrine ang mga “spiritual hiker” makalampas ang hatinggabi hanggang madaling araw ng Biyernes Santo. Ang mga kabataan na halos ay walang kapaguran ay dumiretso pa ng akyat sa 310 baytang patungo sa 50 piyeng imahe ng “Risen Christ” sa tuktok ng burol.

Batay sa tantiya ni Faller, nasa mahigit na 400,000 ang mga debotong lumahok sa Alay-Lakad.

 

Please follow and like us:
Read More

MAHAL NA SEÑOR 

Mahal na Señor-2

Holy Week ending sa Lucban

(Ni Jun V. Trinidad / Ikalawang bahagi)

ANG isa pang popular na tradisyon ng mga Lucbanin tuwing Mahal na Araw ay ang prusisyon ng “Santo Señor Sepulcro” o mas kilala sa lokal na tawag na “Mahal na Señor” tuwing Biyernes Santo.

Kagaya nang popular na prusisyon ng “Mahal na Poong Nazareno” sa Quiapo, ang mga nakayapak na deboto ng “Mahal na Señor” ay sama-samang kumakapit sa mahabang lubid na nakakabit sa kanyang karo.

At sa pasigaw na pagmamando ng “abante, hila, diretso!” ng nangangasiwa sa kaayusan ng prusisyon na nakatindig sa tabi ng karo, sabay-sabay na humahakbang ang mga deboto para umusad ang prusisyon.

Dahil sa dami ng mga masugid na deboto na pawang gustong kumapit sa lubid, pangkaraniwan nang natatapos ang prusisyon na umiikot sa maliit na bayang ito sa loob ng pitong oras.

Ilalabas ang santo sa simbahan ni San Luis Obispo nang mga bandang alas singko ng hapon para sa prusisyon at ibabalik makalipas ang hatinggabi.

Sa sinomang lalaking Lucbanin, ang paglahok sa prusisyon ng Mahal na Señor ay itinuturing na isang ritwal na kailangang maranasan. At para sa karamihan, ang unang prusisyon ay pagsisimula ng isang panata na tutuparin sa bawat taon ng kanilang buhay.

“Una akong kumapit sa kanyang lubid noong 16 anyos pa lang ako. 15 taon ko na itong ginagawa at patuloy ko itong gagawin hanggang kaya ko,” ang wika ni Ray Santos, katutubong Lucbanin na nagtatrabaho sa Maynila ngunit bumabalik sa kanyang bayan bawat taon upang tuparin ang panata.

Hindi aniya maipaliwanag ang ligaya ng pakiramdam nang sinomang lumahok sa prusisyon kahit na pagod at masakit ang buong katawan.

“Isang malaking bonus kung makakukuha pa ng kahit na kapiraso ng lubid pagtapos ng prusisyon,” ang wika pa ni Santos.

Ang mga Lucbanin na nanonood sa prusisyon ay nag­hahagis ng kanilang panyo sa mga nasa itaas ng karo upang ipunas ito sa salamin at mu­ling ihagis pabalik sa kanila. Naniniwala sila na ang pan­yo ay may kapangyarihan na makapagpagaling sa maysakit.

Ngunit hindi lang ang kalalakihan ang deboto ng Mahal na Señor.

Pagkatapos ng prusisyon ay ibabalik na ang poon sa “Tahanan ng Mahal na Señor” malapit lang sa simbahan at pawang kababaihang deboto naman ang mangangasiwa.

Sila naman ang halinhinang magtutulak at rerenda sa lubid hanggang sa makarating ang Mahal na Señor sa kanyang permanenteng tuluyan.

Bukas ang tahanan sa sinomang deboto na gustong humalik sa duguang talampakan ng santo.

Please follow and like us:
Read More

“SPIRITUAL RIOT” 

MAHAL NA SENOR SA LUCBAN

Holy Week ending sa Lucban

(Ni Jun V. Trinidad)

LUCBAN, Quezon – Sinomang Katolikong Pinoy ang makararanas at makasasaksi sa pagdaraos ng buong Mahal na Araw sa bayang ito sa paanan ng Bundok Banahaw ay isang salita lang ang angkop na paglalarawan – isa itong “spiritual riot”.

Para sa mga Lucbanin, ang Pasko ng Pagkabuhay o “Easter Sunday” na pagtatapos ng isang linggong banal na araw ay idinadaos sa pamamagitan ng pagbubuhusan ng tubig o mas kilala sa lokal na bansag na “buhusan”.

Noong mga nakaraang panahon, ang tubig na isinasaboy sa sinumang dumadaan ay sinasalok sa malinis na malaki at maliit na kanal o mas kilala sa pangalang “malaking bambang” at “maliit na bambang” na dumadaloy sa buong bayan magmula sa Bundok Banahaw.

Walang puwang ang galit o pagkapikon sa sinumang bubuhusan ng tubig gamit ang tabo o balde dahil batid ng lahat na bahagi yun ng  na tradisyon.

Ang hindi lang tinatarget na buhusan noon ay yung mga bagong labas ng simbahan pagkatapos ng misa bilang respeto sa kanilang pinanggalingan.

At kagaya ng isa pang pamosong tradisyon sa Lucban – ang piesta ni San Isidro de Labrador tuwing Mayo 15 na tinatawag ngayon na “Pahiyas Festival” – ang kinagawiang praktika tuwing Pasko ng Pagkabuhay ay naapektuhan na rin ng mo­dernisasyon at komersiyalismo.

Nitong mga nakalipas na taon, ang tradisyon na kinamulatan ay ginawang isang pestibal ng lokal na pamalaan at tinawag itong “Buhusan Festival”.

Ang pagsasabuyan ng tubig ay nakasentro na lang ngayon sa plaza sa tapat ng munisipyo.

At kung noon ay nagmumula ang tubig sa mga kanal, ngayon ay pinasisirit na lang ito mula sa trak ng bumbero kasabay sa tugtog ng modernong musika at walang kapagurang dakdak ng sinumang bantog na “djs” na binabayaran ng mga kumpanyang nagiisponsor sa pestibal.

Wala na rin kasi ang malinis na tubig na dating umaagos sa popular na kanal ng bayang ito. Halos tuyo na rin ang mga bambang dahil sa kakulangan na rin ng tubig na umaagos mula sa bundok.

Bagama’t may mga isinagawa pa ring buhusan ng tubig sa ibang parte ng kaba­yanan kagaya noong una – nagmumula na lang ang tubig sa gripo – mas umaakit ngayon sa mga Lucbanin partikular sa hanay ng mga kabataan ang kasiyahan sa gitna ng bayan.

“Okey lang ang modernong pagbabago sa ‘buhusan’ pero sana ay huwag namang tuluyang maglaho ang sinaunang tradisyon,” ang pahayag ni Cesar Racelis, isang matandang Lucbanin. (Sundan bukas)

Please follow and like us:
Read More

MGA IPINAKO SA KRUS

PAPAKO SA KRUS

(Ni Dan Salcedo / Ikalawang bahagi) 

ANG pagpapako sa krus ay unang nasaksihan noong 1961 nang ipako sa krus ang faith healer na si Antonio Añosa upang mapalapit nang husto kay Kristo at makamtan ang kapangyarihan na makapagpagaling.

Simula 1986 hanggang 2001, ginampanan ni Chito Sangalang, ang papel na Kristo sa itinuturing ng marami na nakapangingilabot na seremonya sa itinayong Kalbaryo sa gitna ng palayan o bukid.

Nakumpleto niya ang 15-taon na panatang magpapako bilang pasasalamat dahil sa paggaling ng kanyang ina sa sakit na TB.

Sinamahan siya ng 13 penitente sa kanyang huling taon na pagganap.

Pumalit kay Sangalang bilang pangunahing tauhan sa Via Crucis ang pintor na si Ruben Enaje noong 2002.

Ang dalawa ay parehong nagsimulang ipinapako ang mga sarili sa krus noong 1986.

Naging deboto si Enaje mula noong 1985 matapos siyang mahulog mula sa 30-feet, tatlong-palapag na ginagawang gusali ngunit hindi nabalian ng buto o walang tinamong galos.

Bago ipako sa krus, si Enaje, pasan ang krus na kahoy, ay naglalakad ng ilang kilometro sa isinasadulang senakulo habang pinapalo ng mga gumaganap na sundalong Romano.

Noong nakaraang taon ang ika-32 na pagpako sa 57 anyos na si Enaje.

Siya ay kilala bilang Ben Kristo ng San Fernando.

Naniniwala siya na kapag namanata ay may mararamdamang sakit sa katawan dahil ito ay kailangan sa paghingi ng tawad sa Diyos.

Sa loob ng maraming taon na ipinapako sa krus, ang sakit na nararamdaman ni Enaje ay nabawasan.

Hinahayaan siya ng mga tao sa lugar na gampanan ang papel mula 1986 dahil sa kanyang magandang katayuan o reputasyon sa komunidad.

Balak niyang tapusin ang pagiging Kristo kapag umabot na siya sa edad na 60.

Ang pedicab driver na si Ramil Lazaro ang inaasahan na papalit kay Enaje.

Siya ay naunang nakaranas na ipako sa krus, kasama ang iba pang penitente, noong 2012.

Si Alex Laranang ay taon-taon na ipinapako mula noong 2000.

Noong 2012, kasama si Bobby Gomez sa nakamamanghang pagpapapako sa krus, at si Arturo Bating ay huling nagpapako sa krus noong 2012.

Kasama ni Enaje na ipinako sa krus noong 2013 sina Angelito Mengillo, Arnold Meniego, Byron Gómez, Willy Salvador, Jonny Manansala, Marben Unquico, Arnel Sanggalang, Arnel Reyes, Rolando Baking, Victor Caparas, Rolando Ocampo, Angelito

Manansala at Orlando Valentin.

MGA BANYAGA NAGTANGKA

Kuryosidad at hindi lahat ay dahil sa panata kaya naakit ang ilang banyaga na tangkaing magpapako sa krus.

Noong 1995, tinangka ng taga-Belgium na magpenitensiya, ngunit hindi ito binigyan ng pahintulot ng Embahada ng Belgium na magpapako sa krus.

Nang sumunod na taon, nagtagumpay ang Isang Hapon na maipako matapos ihayag na gusto niyang hilingin sa Diyos ang pagga­ling ng kanyang nakababatang kapatid sa sakit na kanser. Napag-alaman na ang eksena ay bahagi ng pelikula na ginagawa nito at ng mga kasama.

Umatras naman ang Isang taga-Scotland sa mga huling minuto dahil natakot.

Ngayon ay hindi pinapayagan ang mga banyaga na lumahok dahil sa nangyaring pag-atras ng isang banyaga i­lang minuto bago ang pagpako noong 2014.

MAY KITA SA DULA

Dahil sa pagdagsa ng mga gustong makasaksi, may benepisyong pangkabuhayan na nakukuha ang mga tao sa naturang selebrasyon.

May nagtitinda ng pagkain, tubig, palamig, abaniko, payong at souvenir na produkto at iba pang puwedeng pagkakitaan.

PENITENSIYA SA IBANG LUGAR 

Sa Bataan, ginaganap ang senakulo partikular sa Abucay, Orani at Samal.

Isinasadula ang pagpako kay Kristo. Ang ibang deboto ay nagpapapako sa krus, ngunit hindi katulad ng madugo na nangyayari sa San Pedro Cutud.

Ang mga nagpepenitensiya ay gumagapang sa mga kalye mula umaga hanggang hapon.

Walang damit ang likod at natatakpan ang mga mukha ng panyo o tela at may korona ng mga dahon at tinik.

Sa Infanta, Quezon, ang mga penitente ay naka­suot ng makulay na tukaro o damit ng ulo, na tumatakip sa kanilang mukha. Karamihan ay gawa sa bulaklak, dahon at imahe.

Ito ay tatsulok ang hugis.

Nagsisimula ang sakri­pisyo sa alas-dos ng madaling araw at pumupunta sa mga simbahan upang magdasal at didiretso sa ilog o dagat para hugasan ang mga sarili.

Sa Capas, Tarlac, sinusundan ng mga babae ang mga lalaking penitente sa prusis­yon. Nakapaa ang mga babae, pula ang suot na mahabang damit at ang mga mukha ay natatakpan ng itim na tela at mga dahon.

Minsan, kasama nila ang kanilang mga anak na magpapatuloy ng penitensiya sakaling hindi na kaya ng mga babae na tumuloy.

Matapos ang prusisyon, ang mga babae ay magdarasal sa mga kapilya at pagkatapos ay maliligo kasama ang mga anak o pamilya bilang pagpapahayag ng pagbahagi ng grasya mula sa sakripisyo.

Makikita rin ang mga pagsasadula ng senakulo at penitensiya sa iba pang lugar sa Pilipinas. Sa Kalunsuran, sa norteng bahagi ng bansa at mga lugar na nagsasagawa ng mga tradisyon tuwing Mahal na Araw.

Please follow and like us:
Read More

PAGPAPAPAKO SA KRUS, KAGILA-GILALAS 

PAGPAPAPAKO SA KRUS

(Ni Dan Salcedo / Unang bahagi)

PENITENSYA. Pagpako sa krus ang hantungan.

Hindi iniindorso ng Simbahang Katoliko sa Pilipinas ang mga kaugalian ngunit hindi dahilan upang panghinaan ng loob ang mga penitente.

Ang Pagpapapako sa Krus sa Pilipinas ay tigib sa debosyon na kaugalian tuwing Biyernes Santo at bahagi ng paggunita ng Semana Santa.

Pagtupad sa panata, paghingi ng kapatawaran sa nagawang kasalanan, pagpapahayag ng pasasalamat sa biyayang natanggap, pag-asam ng milagro, paggaling mula sa karamdaman at iba pang dahilan na nagpapamalas ng pananalig kay Kristo.

Ang mga deboto o penitente na tinatawag sa Kapampangan na magdarame, ay buong lugod na nagpapapako sa krus gaya ng paghihirap at kamatayan ni Kristo.

DESTINASYON: SAN PEDRO CUTUD, SAN FERNANDO CITY, PAMPANGA

Ang San Pedro Cutud Lenten Rites ay taunang pagsasadula ng paghihirap at kamatayan ni Kristo tuwing Semana Santa.

Tinatawag ang seremonya na Maleldo.

Ang Maleldo ay isa sa inaabangang tradisyon sa Pampanga, kung saan ang pagsasadula ng pagpako sa krus kay Kristo ay taunang ginagawa simula noong 1955 sa pagsadula ng Via Crucis.

Dinudumog ng mga lokal at banyagang turista ang matinding palabas sa Barangay San Pedro Cutud, San Fernando City sa Pampanga.

Taun-taon, ginagaya ng mga deboto ang pasakit na dinanas ni Kristo sa pamamagitan ng tunay na pagpapahirap, pagpapasakit. Ang senakulo ay tinatapos ng bantog sa buong mundo na tunay na pagpapako sa krus ng ilang deboto o penitente.

ANG MGA MAGDARAME  NG PAMPANGA

Walang sapin ang mga paa, may takip ang mga mukha. Nakahilera sa dalawang linya ang mga nagpepenitensya habang naglalakad.

Mabagal ang lakad ng mga lalaki, na minsan ay kasama ang ibang babae, habang pasan ang mabigat na krus na kahoy.

Dumarating na ang mga penitente!

Maririnig ang malakas na anunsyo na nagpaalab sa kuryosiad at interes ng mga tao na nagmula sa iba’t ibang lugar upang saksihan ang palabas.

Nakasunod ang kalahating-hubad na mga lalaki na nilalatigo ng patpat na kawayan na nakatali sa lubid, ang mga sariling likod na kanilang sinugatan.

Pumupunta ang mga penitente sa iba’t ibang senakulo kung sila ay dadapa sa lupa

upang paluin ng mga tangkay ng saging mula kamay hanggang paa. Ang iba, lumuluhod at nagdarasal. Ang iba ay dumaraan sa iba’t ibang simbahan at kapilya upang magdasal.

Ang panapos na yugto ng penitensiya ay ang boluntaryo at panatang pagpapapako sa krus, kung saan ilang lalaki ang kusang inihandog ang mga sarili bilang simbolo ng

tunay na pagganap – ang lagusin ng mababang pako ang mga paa at kamay habang nasa krus.

PAGPAKO SA KRUS

Ang pagpako sa krus sa mga penitente, kasama ang umaaktong Kristo, ay panapos na yugto ng senakulo at palabas sa San Pedro Cutud.

Kulminasyon ang pagpako sa hindi bababa sa tatlo sa ibabaw ng itinayong Kalbaryo sa

palayan ng naturang barangay.

Ginagamit ang dalawang pulgada na stainless na bakal na pako na matagal nang ibinabad sa alkohol upang mawala ang impeksyon o maging isterilisado.

Ibinababa at tinatanggal ang mga pako kapag naramdaman ng penitente na nalinis na

ang kanyang kasalanan.

Ang kagila-gilalas na palabas ay kakaibang uri ng Katolisismo na naghahalo sa tradisyon ng Simbahan at ng pamahiin ng mga tao.

May mga gumaganap sa dula na mga Romanong guwardiya at sumusuporta kay Kristo sa pagsariwa sa huling sakripisyo nito. Sila ay taun-taong kasama sa palabas.

Sa kabila ng pampahina ng loob ng mga opisyal ng Simbahan sa mga penitente, ang taunan, makapigil-hininga at nakapangingilabot na seremonya ay dinarayo ng mga lokal at banyagang manonood kaya ito ay isinama sa talaan ng mga aktibidad ng pamahalaang siyudad at ng rehiyong turismo. (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

PRAYER LOCK STATION

prayer lock station

Kamay ni Hesus Shrine

(Ni Jun V. Trinidad /Huling bahagi)

BUKOD sa Noah’s Ark, tampok pa rin sa KNH ang tinatawag na “prayer lock station”.

Ang “prayer lock station” ay mula sa popular na “love locks” na ikinakabit ng dalawang nagmamahalan sa “Pont Des Arts bridge” sa Paris at pagkatapos ay itinatapon ang susi sa Seine River bilang simbolo ng kanilang walang katapusang pag-iibigan.

Ang sinomang deboto sa KNH ay makabibili ng brass padlock na may dalawang susi sa halagang P50. Ang bawat susi ay may kasamang personal na dasal sa sariling wika na naka-print sa kapirasong papel at nakabalot sa plastic para proteksyon sa ulan.

Ang bawat dasal ay may katapat din na kulay ng kandila na sisindihan sa tanging lugar para sa kanilang pag-iilaw.

Ang dasal ay may patungkol sa pasasalamat (puting kandila), personal na intensyon (berde), pagbabalik-loob o pakikipagkasundo (lila), personal na intensyon para sa iba (rosas) at para sa mga namayapang mahal sa buhay (asul).

“Hindi na ako makauwi sa aming bayan sa Capiz. Kapos sa pera. Kahit dito man lang sa prayer lock at dasal ni Fr. Faller ay maiparating ko sa mga namayapa kong magulang ang aking pagmamahal sa kanila,” ayon kay Minda Castelo, residente ng karatig na bayan ng Luisina, Laguna.

Nagsindi rin si Castelo ng kulay asul na kandila para sa mga yumao niyang mahal sa buhay.

Maging ang mga bata ay may puwang din sa KNH. Ang isang malawak na bahagi ng shrine ay may palaruan para sa mga paslit.

Sa katabi naman nito ay isang fish pond na naglalaman ng makukulay na “koi fish”.

Ang bisita ng shrine ay makabibili ng feeds sa KNH staff para ipakain sa mga isda.

Kamakailan ay binuksan din sa publiko ang KNH museum.

Sa harapan ng simbahan ay matatagpuan din ang kasalukuyang itinatayong malaki at malawak na “healing dome” na proyekto ni Fr. Faller upang sa loob nito isagawa ang sama-samang pagdarasal at pagpapagaling sa mga may sakit.

Please follow and like us:
Read More

MASIGLANG PANANAMPALATAYA NG MGA KABATAAN 

KAMAY NI HESUS-2

Kamay ni Hesus Shrine sa paanan ng Mt. Banahaw

(Ni Jun V. Trinidad / Ikatlong labas )

TUWING panahon ng eleksyon ay mahigpit na ipinagbabawal ni Fr. Faller ang pangangampanya ng sinomang politiko o ng kanilang mga taga-kampanya sa loob at labas ng KNH.

Subalit niliwanag ni Fr. Faller na handa siyang tangga­pin sa KNH ang sinomang kandidato, lokal man o nasyunal.

“Handa akong harapin sila anomang oras. Kontakin lang nila ang KNH opis para malaman nila ang iskedyul ko. At pagkatapos ko silang basbasan ay magkasama kaming magda­rasal para sa isang maayos, malinis at makabuluhang eleksyon sa ating bansa,” ang sabi pa ng pari.

Sa loob nang matagal na panahon na pamamahala niya sa KNH ay napansin ni Fr. Faller ang kakaibang sigla na ipinamamalas ng mga kabataan na dumadayo sa lugar.

“Nakikita ko at nararamdaman ang kislap sa kanilang mga mata. Tuwang-tuwa sila. Biglang nagkakaroon ng panibagong buhay ang kanilang pangangailangang pang-ispi­ritwal. Uhaw na uhaw silang madama ang misteryo ng pagmamahal ng ating Panginoong Diyos,” ang paliwanag ng pari.

Tuwing hatinggabi ng Huwebes Santo ay sama-samang naglalakad ng 24 kilometros patungo sa KNH ang maraming kabataan mula sa Lucena City. Nagsasagawa rin ng katulad na “spiritual hike” ang marami pang deboto mula sa mga karatig na bayan ng Laguna. Dumadating sila sa KNH bago sumikat ang araw ng Biyernes Santo.

Sinasalubong sila ni Fr. Faller ng sama-samang pagbabasbas bilang pasasalamat sa kanilang ipinamamalas na debosyon sa kanilang pananampa­lataya.

“Noah’s Ark”

Sa loob ng KNH ay matatagpuan ang Noah’s Ark, isang istraktura na korteng malaking bangka na kawangis ng kuwento sa Bibliya. Ito ay yari sa semento at may dalawang palapag sa loob.

May mga kwartong matutuluyan ang mga deboto at may kantina rin na makakainan katulad sa operasyon ng isang hotel. Meron din chapel sa loob ng Noah’s Ark na minsan ay pi­nagdarausan din ng kasal.

Nasa iba’t ibang bahagi ng malawak na shrine ang mara­ming tindahan ng pasalubong na mga katutubong kakanin kagaya ng popular na longganisang Lucban, tuyong miki para sa pamosong pansit habhab, espasol, tamales at marami pang iba.

Subalit mahigpit na ipinagbabawal ng lokal na pamahalaan ang paggamit ng plastic bilang balutan o lalagyan kaya obligadong bumili o magdala ng katutubong balulang o basket ang sinomang mamimili.

Mahigpit naman ang paa­lala ng mga nangangasiwa sa KNH sa mga dumarayong bisita na ilagay sa mga basurahan ang mga balutan ng kanilang dalang pagkain o anopamang uri ng basura. Ang mga basurahan ay nakakalat sa mga estratehikong lugar sa palibot ng KNH. (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

MILYONG DEBOTO 

KAMAY NI HESUS

Kamay ni Hesus Shrine

(Ni Jun V. Trinidad)

BATAY sa estimate ng KNH gayundin ng lokal na pulisya, umaabot hanggang limang milyong katao na nagmula sa iba’t ibang panig ng bansa ang nagiging bisita ng Kamay ni Hesus Shrine sa buong panahon ng Semana Santa.

Pangkaraniwan na ang da­lawa hanggang tatlong milyong deboto tuwing Holy Week ang bumibisita sa KNH na itinuturing na “sagradong lugar”.

Ang sinoman na gustong makaakyat sa “Stairway to Heaven” ay nagtitiyagang pumila ng dalawa hanggang tatlong oras bago magsimulang tumapak sa unang baytang.

May mga nakatalagang guwardiya sa gate paakyat sa burol upang tiyakin na hindi magsisiksikan ang mga deboto hanggang sa itaas.

“Kaya lalong nagtatagal sa pag-akyat ay dahil sa kase-selfie ng mga deboto sa tapat ng mga istasyon ng krus sa ruta,” ang obserbasyon ng isang guwardiya.

Kapag Huwebes Santo at Biyernes Santo ay umaabot ang deboto ng isa hanggang isa’t kalahating oras bago makara­ting sa itaas at maihalik ang kanyang palad sa paanan ng “Risen Christ”.

Nagsisiksikan din ang mga nagsisimba sa KNH healing church kahit na walang isinasagawang healing session si Fr. Faller dahil Holy Week.

Laganap sa buong KNH shrine ang mga “tourist police” mula sa Lucban police station at mga boluntaryong guwardiya na nangangalaga sa katahimikan at kaayusan sa lugar.

Bago sumapit ang Kuwaresma ay nagsasagawa na ng pagpaplano ang KNH, lokal na pamahalaan, opisyal ng barangay, pulisya at militar upang matiyak ang kaligtasan ng mga dadagsang deboto.

“Ang nakapagtataka rito, ay wala akong natatandaan na nadukutan o nanakawan kaya sa loob ng shrine. Kahit yata ang masasamang-loob ay iginagalang din ang KNH,” ang pahayag ng isang beteranong pulis na nagbabantay sa lugar.

BAWAL MANGAMPANYA

Nakakalat sa buong KNH shrine ang mahigit na 180 kon­kretong imahe ng mga santo at santa na pinagdadasalan ng mga namamanata. Ang mga rebulto ay donasyon ng mga deboto bilang pasasalamat sa milagrong naranasan mula kay Fr. Faller.

“25 taon na ako sa healing ministry at nakasaksi na ako ng napakaraming pagpapagaling, mga talagang wala nang pag-asa. Pero sa Kamay ni Hesus lahat ay posible,” ang paliwanag ni Fr. Faller.

“Yung hindi magagawa ng tao ay magagawa ng Diyos,” ang dagdag niya.

Ngunit tuwing panahon ng eleksyon ay mahigpit na ipinagbabawal ni Fr. Faller ang pangangampanya ng sinomang politiko o ng kanilang mga taga-kampanya sa loob at labas ng KNH.

“Ang KNH ay isang sagradong lugar para sa pagdarasal. Dapat itong igalang. Doon na lang sila mangampanya sa ibang lugar at huwag dito sa shrine,” ang panawagan ni Fr. Faller.

Nanawagan din ang pari sa mga kandidato at kanilang mga alalay na huwag magdidikit ng anomang campaign posters at streamers sa labas ng KNH.

“Baka sa halip na makakuha ng boto ang kandidato ay magalit pa sa kanila ang mga tao dahil nilalaspatangan nila ang kasagraduhan ng shrine,” ang wika pa ng pari.

Ang sinoman na makikita ng mga guwardiya na nagsasagawa ng pangangampanya sa loob ng KNH ay eeskortan palabas at pagbabawalan na muling bumalik para ipagpatuloy ang gawaing pulitikal.

(May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

“KAMAY NI HESUS SHRINE” SA PAANAN NG MT. BANAHAW 

kamay ni hesus shrine

Popular na destinasyon tuwing Holy Week

Ni Jun V. Trinidad

(Unang bahagi) 

LUCBAN, Quezon – Isa si Marites Nuval, 45, sa maraming debotong Katolikong Pinoy na umakyat sa popular na “Stairway to Heaven”, ang 310 na konkretong baytang paakyat sa mala-higanteng imahe ng “Risen Christ” sa itaas ng isang burol sa pamosong dambana ng “Kamay ni Hesus” (KNH) sa Barangay Tinamnan, dalawang kilometro ang layo sa kabayanan sa laylayan ng mistikong Mount Banahaw.

Si Nuval ay isinilang na walang kanang-paa subalit sinikap niyang makaakyat sa tulong ng aluminyum na saklay at pag-alalay ng kanyang kapatid na babae at ­dalawa pang kapamilya upang mailapat ang kanyang mga kamay sa paanan ng 15.24 na metrong imahe ni ­Hesukristo, ­itinuturing na ikatlong pinakamataas niyang rebulto sa buong mundo kasunod ng imahe sa Rio de ­Janeiro sa Brazil (45.72 meters) at ­Bolivia (21.33 meters).

Ipinagtapat ni Nuval na ang pag-akyat niya sa “Stairway to Heaven” na may “Via Dolorosa Grotto” o “Stations of the Cross” sa ruta ng mga deboto ay matagal na niyang pangarap.

“Dati ay nakikita ko lang ang lugar sa mga litrato at ­palabas sa telebisyon. Ngayon, ay natupad na ang pangarap ko. Nakaakyat na ako. Maraming salamat sa Panginoong Diyos,” ang naluluha niyang pahayag sa reporter na ito noong nakaraang taon.

Hindi niya ­maipaliwanag ang kanyang naramdaman noong sandaling makarating siya sa tuktok at makahipo sa sementong pundasyon ng imahe.

“Iisa lang ang tiyak ko – ngayon lang ako nakaramdam ng ganitong kaligayahan sa aking buong buhay,” ang wika ni Nuval.

Nangako siyang babalik upang muling umakyat kasama ang kanyang tatlong anak.

“Iniaalay ko sa kanilang pagtatagumpay sa buhay ang bawat hakbang ko patungo sa itaas,” ani Nuval. “Fr. Joey Faller, healing priest”

Ang mahigit na limang ektaryang KNH shrine na matatagpuan sa maliit na bayan na ito sa paanan ng mistikong bundok ng Banahaw sa lalawigan ng Quezon ang isa sa mga popular na destinasyon ng mga kasapi ng simbahang Katoliko tuwing panahon ng Kuwaresma lalo na kapag Holy Week.

Ang KNH ay itinayo noong 2002 sa ­superbisyon ng Diocese of Lucena. Ang shrine ay inilagay sa ilalim ng pamamahala ni Fr. Joey ­Faller, ang pamosong ­“healing priest” na nakilala dahil sa kanyang mapaghimalang kapangyarihan na makapagpagaling ng mga may sakit.

Nagsimula ang healing ministry ni Fr. Faller pagkatapos niyang mapagtanto na ang kanyang hinliliit at hintuturong daliri sa kanang kamay na hindi na niya maituwid resulta ng aksidente sa sasakyan noong Abril 1994 ay nagsisilbing instrumento ng Panginoong Diyos sa ­pagpapagaling sa mga may ­karamdamang pisikal at emosyonal.

“Noon ko naliwanagan na may misyon ako mula sa Panginoong Diyos,” ang wika ni Fr. Faller sa panayam.

Ang pari ay isinilang sa bayang ito noong June 19, 1964. Nagtapos siya ng theological studies sa St. ­Alphonsus Regional Seminary sa Lucena City na may karangalang magna cum laude at hinirang siyang alagad ng Diyos noong September 9, 1989.

Si Fr. Faller ay isa rin sa mga tumanggap ng Quezon Medalya ng Karangalan, ang pinaka-prestihiyosong pagkilala na ipinagkakaloob ng pamahalaang panlalawigan ng Quezon taun-taon sa kanyang mga natatanging mamamayan. (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

HUWAG MAGING BIKTIMA 

SEMANA SANTA-AKYAT-BAHAY

Semana Santa sinasamantala

(Ni Edzer Lanuza)

TUWING panahon ng pagtitika sa mga kasalanan ay hindi dapat maging kampante ang publiko dahil ito ang isa sa mga sandaling madalas sinasamantala ng masasamang-loob.

Ayon sa pulisya, kadalasang dumadagsa ang mga mandurukot, bag slasher at salisi kahit sa loob mismo ng mga simbahan para umatake sa mga nagbi-Visita Iglesia partikular sa Metro Manila.

Sa record ng PNP, karaniwang tumataas ang bilang ng mga nasabing krimen tuwing Semana Santa.

Hindi lang ‘yan, maging ang mga aksidente sa lansangan ay tumataas din ang bilang dahil sa pagdagsa ng mga biyahero.

Kaya naman, nagtalaga ang Philippine National Police (PNP) ng mahigit 4,500 assistance desks sa buong bansa para sa mga taong magbabakasyon ngayong Lenten season.

Ayon kay PNP spokesman Col. Bernard Banac, ang lahat ng assistance desks ay  pinatatakbo ng policemen na may medical personnel mula sa ibang ahensya para maibigay ang pangangailangan ng mga motorista at pasahero.

Sa kasalukuyan, nakakalat na ang 25,723 policemen sa pagpapatakbo sa nasabing  police assistance desks. Magpapatupad ng security plans ang PNP ‘di lamang sa  Holy Week break kundi sa  summer at dry season break.

Bahagi nito ang road safety measures at seguridad ng residential areas at public places at iba pang areas kung saan karaniwang nagtutungo ang mga tao para sa  Holy Week observance at sa family vacation.

PAALALA

Bukod dito, may mga payo ang PNP sa mga nagnanais iwan ang kanilang tahanan para magbakasyon:

Huwag ipaaalam sa mga tao na aalis kayo ng inyong bahay nang walang maiiwang magbabantay; Tiyakin na iiwanang nakakandado ang mga pinto at bintana; Siguraduhing natanggal sa mga saksakan ang appliances; Hangga’t maaari, gumamit ng burglars alarms o mag-install ng CCTV. Hinihikayat ng PNP ang publiko na mag-invest sa high security lock mechanisms para sa kaligtasan ng mga tahanan.

Gayundin, hilingin sa inyong mga barangay na magsagawa ng paglilibot sa mga village para ma-check ang inyong mga bahay sa bawat oras.

SAFETY TIPS SA SOCMED USERS:

Huwag ipaalam sa iba ang flight information gaya ng malinaw na larawan ng inyong passport at flight details, kung ibabahagi, gawin na lamang pagkauwi ng bahay galing sa trip.

Itago lamang sa inyong pamilya ang mga plano at gawing pribado ang pakikipagtagpo at huwag i-post ang totoong impormasyon sa oras ng inyong trip.

Nangangahulugan ito na walang tao sa inyong bahay. I-delay ang posting ng inyong pictures/videos kung gusto ninyong maingatan ang inyong mga gamit.

May travel tips din ang kapulisan sa mga manlalakbay at turista na sumasakay sa  public transportation, gayundin sa pagtungo sa mga simbahan, beaches at resorts.

*Kung iiwan na walang bantay ang bahay

Ikandado ang lahat ng pinto at bintana; tiyakin na walang dadaanan ang sinoman na tangkang pumasok at magnakaw.

Mainam kung may burglar alarm para maalerto ang mga kapitbahay.

Iwasan mag-iwan ng notes sa labas ng bahay na nagsasabing walang tao sa loob. Mainam din na iwanan na bukas ang radyo para kunwari ay may tao sa loob ng bahay. Gumamit lang ng baterya para sa radyo at hindi ang nakasaksak sa kuryente.

Itagubilin sa pinagkakatiwalaang kapitbahay ang inyong bahay at ipaalam din kung kailan kayo babalik.

Tiyakin na walang naiwan na nakasinding kandila, bukas na electric o gas stove o tumutulong gripo ng tubig at naka-plug na appliances.

Iligpit ang anomang mahalagang bagay o pag-aari sa labas ng bahay na maaaring nakawin tulad ng mga damit sa sampayan, bisikleta o sasakyan.

* Kung bibiyahe gamit ang sasakyan

Siguraduhing itsek ang Brake, Lights, Oil, Water, Battery, Air, Gas, Engine, Tire, and Self o BLOW BAGETS.

*Kapag nasa simbahan, beach o resort

Iwasang magsuot ng mamahaling alahas, magdala o magpakita ng malalaking halaga ng pera. Ingatan ang handbag o wallet. Payuhan ang mga kasamang bata na huwag pagala-gala at mag-ingat sa lugar na maraming tao. Kapag maliligo sa beach o swimming pool, siguraduhin na marunong lumangoy o mayroong kasamang marunong lumangoy. Alamin ang lugar ng First Aid Stations at Police Assistance Booth para sa emergency o police assistance.

Tandaan, dapat pairalin ang ibayong pag-iingat sa lahat ng oras upang makaiwas sa anomang sakuna o pambibiktima ng masasamang-loob.

Please follow and like us:
Read More

KWARESMA

KUWARESMA

QUADRAGESIMA ang salitang latin na ang ibig sabihin ay Kwaresma o “pang apatnapu”.

Ang Kwaresma ay panahon ng pag-aayuno at pagtitika na tradisyunal na isinasagawa ng mga Romano Katoliko at ilang denominasyong Protestante sa paghahanda sa Linggo ng Pagkabuhay.

Nagsisimula ito sa araw ng pagpapalagay ng abo sa noo o Ash Wesnesday at nata-tapos sa Pasko ng Pagkabuhay o Easter Sunday.

TRADISYON

Kabilang sa paghahandang ginagawa tuwing Semana Santa ang pananalangin, pag-pepenitensya, pag-aayuno, pagtatakip sa mga rebultong santo ng kulay lila na tela hanggang sa prusisyon sa Pasko ng Pagkabuhay.

Sa Pilipinas kung saan malaki ang porsyento ng mga Romano Katoliko, iba’t iba ang interpretasyon ng mga tao sa pagpepenitensya base sa sekta ng Kristiyano na si-nusunod nito.

May mga nagbubuhat ng krus na inihahalintulad nila sa paghihirap ni Hesukristo sa kamay ng mga sundalong Hudyo bago ito ipako sa krus.

Mayroon namang sinusugatan ang sarili sa pamamagitan ng paghampas sa likod tulad noong hinagupit si Kristo.

Mayroon ding mga Kristiyano na naglalakad ng nakayapak na may punyal na nakatu-tok sa batok at leeg. Nagpapapako sa krus, nagpapasipa at nagpapahagupit sa likod habang nakadapa. Isa raw itong paraan ng kanilang paghingi ng kapatawaran sa mga kasalanan na sinasabayan ng taimtin na panalangin.

SIMBAHANG KATOLIKA

Sa pagpapatuloy ng nakasanayang tradisyon ng mga deboto tuwing Semana Santa, nanatiling malakas ang paniniwala hanggang sa kasalukuyang panahon dahil na rin sa turo ng Simbahan.

Ang kaugaliang ito ng mga ninuno ay ipinasa sa mga sumunod na henerasyon.

Subalit, noong ikalawang-siglo, biglang ipinatigil ng simbahan ang tradisyon.

Ayon sa simbahan, hindi kailangang magpenitensya o sugatan at saktan ang sarili sapagkat maaari naman daw manalangin na lamang nang taimtim kung nais humingi ng kapatawaran sa kasalanan o dumaing sa Diyos.

Magkagayuman, kahit ipinagbabawal ng simbahan ang ganitong kaugalian tuwing Semana Santa, marami pa rin ang patuloy na ginagawa ito dahil ayon sa kanila, tunay ngang nagmimilagro ang Diyos. Sinasagot ang kanilang dasal dahil sa pagsasa-kripisyo sa tuwing kwaresma.

Please follow and like us:
Read More

MGA TRADISYON TUWING SEMANA SANTA 

SENAKULO

(Ni Dan Salcedo)

MAHALAGA, makabuluhan at puno ng taimtim na pag-obserba ang mga Pilipino tuwing Mahal na Araw.

Ito ang huli at pinakamakabuluhang linggo ng Kuwaresma.

Pinatitibay at pinalalalim ng mga Katoliko ang kanilang pananalig kay Kristo sa pamamagitan ng mga paggunita at pagsasapuso ng mga kaganapan sa loob ng Mahal na Araw.

Sinusunod ng mga Pilipino ang mga tradisyon na itinuturing na mahalagang parte ng buhay.

May kanya-kanyang tra­dis­yon ang mga tao.

PALASPAS

Ang Palaspas ay mula sa pagsalubong kay Hesukristo nang siya ay pumunta sa Jerusalem. Ito ay ginagawa sa araw ng Linggo at umpisa ng Semana Santa.

Ang palaspas na gawa sa dahon ng oliba, niyog, dahon ng saging at iba pang materyal ay iwinawagayway.

Ang palaspas ay isinasabit o inilalagay ng mga deboto sa bintana o dingding ng kanilang bahay dahil sa paniniwalang maghahatid ito ng suwerte at itataboy ang malas. Panlaban din ito sa masasamang espiritu.

PABASA O PASYON

Noon ay maraming pamilya ang may pabasa dahil sa panata at pasasalamat sa mga biyaya at napagaling na sakit. Ngayon ay madalang nang maririnig ang pasyon kahit sa mga probinsiya.

Karaniwang ginagawa ito noon pagsapit ng kuwaresma.

Ang dasal sa librong pasyon ay binabasa nang paawit ng isang grupo at isang grupo rin ang sasagot.

MORIONES FESTIVAL

Sa Marinduque, masasaksihan ang popular na Moriones Festival, na isang linggo ang pagsasadula.

Ginugunita sa Moriones ang milagro ni Longinus, isang sundalo na bulag ang isang mata. Sinugatan niya ng sibat ang tagiliran ni Kristo.

Tinamaan ang kanyang mata ng dugo ni Kristo at ito ay gumaling at muling nakakita.

Naniwala na si Longinus kay Kristo at ikinalat niya ang mabuting balita ni Kristo.

Maskara ang kahulugan ng morion kaya sa Moriones Festival ay nagsusuot ng iba’t ibang maskara ang mga tao upang maging kawangis ng sundalo noong panahon ni Kristo.

SENAKULO

Ang Senakulo ay pagsa­sadula ng buhay ni Kristo patungo sa Kanyang kamatayan.

Karaniwan itong ginaganap sa kalye sa loob ng ilang araw tuwing Mahal na Araw.

Umaakit ito ng maraming manonood at isa sa paborito tuwing Mahal na Araw.

Sa ibang lalawigan ay bahagi ng senakulo ang pagpepenitensiya.

VISITA IGLESIA

Isinasagawa ang Visita Iglesia tuwing Huwebes Santo.

Ang gumagawa nito ay bumibisita o pumupunta sa iba’t ibang simbahan upang magdasal at sariwain ang sakripisyo, paghihirap na dinanas ni Kristo.

Kadalasan ay pami-pamilya o grupo ang bumibisita sa mga simbahan.

PENITENSIYA

Panata at pagsisisi ang ilan sa mga dahilan ng pagpepenitensiya ng mga deboto.

Sinasaktan ng mga penitente ang kanilang mga sarili. Ginagamit na panghampas ang mga latigo na may kadena, may tinik na mga sanga,  sinturon at iba pa.

Ang iba ay may pasan na krus at dumaraan sa ilang simbahan habang hinahampas ng ibang tao.

Humihiga ang iba sa mainit na semento nang matagal.

Pinakamahirap ay ang ipako sa krus.

SIETE PALABRAS 

Ang Siete Palabras o ang pabasa ng huling pitong mga salita ni Hesukristo, ay tradisyon ng mga Pilipino na minana sa mga Kastila. Ito ay ginagawa tuwing Biyernes Santo.

Ito ay ginagamit na sermon kapag Biyernes mula pa noong Ika-16 na siglo.

Binibigyang-buhay ang pagkamatay ni Kristo, at may mahabang misa na ginagawa.

Susundan ito ng prusisyon ng mga santo, kasama ang Santo Entiero at nagluluksang si Inang Maria, sa mga kalsada ng bayan.

SALUBONG

Bago sumilay ang araw, habang nababalot pa ng dilim ang umaga patungo sa bukang-liwayway ay punumpuno ng mga tao ang patyo upang saksihan at maging bahagi ng salubong na selebrasyon ng pagkabuhay ni Hesus.

Ang rebulto ni Maria, na natatakpan ng itim na panluksang damit, ay dinadala ng mga babae sa isang ruta. Dala naman ng mga lalaki ang rebulto ng nabuhay na si Hesus sa ibang daan.

Magsasalubong ang dalawang rebulto sa simbahan na ang tapat ay may entablado.

Sa entablado ay may mga kumakanta at sumasayaw. Isang babae na tinatawag na tenyeta ay magsasayaw ng pasasalamat at pagsalubong habang iwinawagayway ang puting bandila na nagpuproklama ng alleluia. Ang isa na kilala bilang kapitana ay aawit ng kantang naglalarawan ng papel ni Maria sa buhay ni Hesukristo.

Isang malaking bulaklak ng saging na gawa sa papel na nakabitin sa itaas ng kinaroroonan ni Maria ay bubuka at lalabas ang batang babae na nakadamit anghel. Kumakanta siya ng Regina Coeli habang ibinababa sa rebulto ni Mary. Tatanggalin niya ang itim na belo ni Maria. Ito ay naglalarawan ng Resureksyon at katapusan ng pagdadalamhati ni Maria.

Please follow and like us:
Read More

ANG MISTERYO NG MT. BANAHAW

MT BANAHAW-4

(Ni JUN TRINIDAD)

ISA ang mistikong Mount Banahaw sa mga popular na destinasyon sa bansa tuwing panahon ng Lenten season o Kwaresma lalo na kapag Holy Week.

Ang tinatayang 10,901 ektaryang Mount Banahaw ay bahagi ng mga bayan ng Lucban, Tayabas, Sariaya, Candelaria at Dolores sa lalawigan ng Quezon gayundin ang mga munisipalidad ng Rizal, Nagcarlan, Liliw at Majayjay at San Pablo City sa probinsya ng Laguna.

Partikular na dinadagsa ng mga namamanata o deboto ang iba’t ibang bahagi ng kabundukan na tinatawag nilang “puesto” na itinuturing nilang banal sa paniniwalang maka­pagdudulot ng milagro ang lugar sa sinomang matapat ang panalangin.

Ang ilan sa mga kilalang “puesto” ay ang tinatawag na “Kuweba ng Dios Ama”, “Kuweba ng Inang Awa”, ang talon ng “Suplinang Tubig”, “Yakap” o “Bakas” at marami pang ibang lugar sa Banahaw na pinaniniwalaang may kakayahang magpagaling sa sinomang maysakit o kaya naman ay makapagbibigay ka­lutasan sa anomang suliranin pagkatapos ng pamamanata.

Dahil sa paniniwalang may kakaibang likas na kasagraduhan ang Banahaw ay dito na nagtayo ng kanilang sentrong sambahan ang ilang sekta ng relihiyon katulad ng “Tatlong Persona Solo Dios” sa Barangay Kinabuhayan at “Suprema Dela Iglesia Del Ciudad Mystica De Dios” sa Barangay Sta. Lucia na parehong nasa bayan ng Dolores.

“Pamamanata”

“Maaaring sa pananaw ng iba, ang pamamanata sa Bundok Banahaw ay isa lang ordinaryong tradisyon tuwing Mahal na Araw. Subali’t para sa katulad namin, isa itong banal na gawain ng pamilya na minana namin at ipamamana pa sa mga susunod na henerasyon,” ang matapat na pahayag ni Nanay Lucing Medrano, 68, na taga-Pasig City at kasapi ng simbahang Katolika.

Si Medrano at ang kanyang pamilya na kadalasan ay lulan ng dalawang pampasaherong jeep ay dumarating sa Barangay Kinabuhayan sa bayan ng Dolores, Quezon sa paanan ng Banahaw tuwing Huwebes Santo at tumatagal hanggang Biyernes Santo.

Katulad ng maraming deboto, ang pamilya Medrano, na nagtayo ng camping tents sa itinatakdang lugar ng mga awtoridad, ay sama-samang nagdarasal at nagbabasa ng “Mahal na Pasyon” sa loob ng dalawang araw nilang pananatili sa lugar.

Nagtatampisaw din sila sa malamig na tubig ng Kinabuhayan River na pinaniniwalaan na may himala rin na ibinibigay sa mga deboto.

Ngunit hindi lang mga namamanata ang taunang bisita ng kabundukan. Dinarayo rin ito ng mga “mountain climber” o yung mahilig umakyat sa mga bundok gayundin ang mga tinatawag na “nature trippers” mula sa magulong kalunsuran.

Silang lahat ay malayang umaakyat at bumababa sa Banahaw upang magawa ang kanilang panata at ang iba pang kinagawian nilang gawain na hindi sumasaklaw sa paniniwalang ispiritwal.

“Sinalaula”

Subalit noong 2004 ay isinara ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) ang itaas na bahagi ng Banahaw gayundin ang karatig nitong Mount San Cristobal upang bigyang-daan ang proyekto at programa ng gobyerno na may layuning muling ibangon at ibalik ang likas na sigla ng kabundukan na naging biktima ng matagal na panahong pagsalaula rito ng kanyang mga naging bisita.

Idineklara na rin na isang protected area ang magka­tabing bundok, “Mts. Banahaw – San Cristobal Protected Landscape” (MBSCPL) sa ilalim ng Republic Act No. 9847 na ipinasa noong 2009.

Bago isinara ang Banahaw at San Cristobal ay tinatayang mahigit kalahating milyong katao ang umaakyat tuwing Mahal na Araw, partikular sa Banahaw, na pagkatapos ay nag-iiwan ng tone-toneladang basura at mga bakas ng pagsira sa maraming parte ng bundok.

Binigyang-daan ng DENR ang programa at proyekto sa malawak na rehabilitasyon at proteksyon ng dalawang bundok upang muling buhayin ang kanilang katutubong ganda lalo na ang Banahaw na pinamamayanan ng maraming “endangered flora and fauna species”.

Ilang beses na nagkaroon ng ekstensyon ang pagsasara ng Mount Banahaw.

Ang kahuli-hulihan ay nakatakda na sana itong buksan nitong nakaraang buwan ng Pebrero subalit magpapatuloy ang kanyang pagigiging sarado batay sa huling desisyon ng DENR at PAMB.

Please follow and like us:
Read More

MT. BANAHAW – BANAL NA BUNDOK 

MT BANAHAW-3

(Ni JUN V. TRINIDAD)

TUWING sasapit ang Semana Santa, hindi nawawala sa mga lugar na paboritong puntahan partikular ng mga deboto ng Hesus Nazareno ang Mount Banahaw sa lalawigan ng Quezon. Ito ay dahil itinuturing itong mahiwaga at banal na bundok.

Sa paanan ng bundok ay naroon ang tinatawag na Pinto ng Jerusalem kung saan makikita ang imahen ni Birhen Maria na Dolorosa at ang landas na tatahakin ay tatagos sa Husgado Cave. Marami ang hindi nakapapasok sa makipot na bunganga ng kuweba ito ay sinasabing dahil tanging may malilinis na kalooban ang pinapayagang makapasok sa masikip at mabatong lagusan.

Ngunit, sa kasalukuyan ay nananatiling sarado ang Bundok Banahaw.

Sa pahayag ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) nitong Sabado, niliwanag ni Atty. Maria Paz Luna, DENR-Region IV-A director, na mananatiling sarado ang Banahaw hanggang ang mga lokal na pamahalaan lalo’t higit ang mga opisyales ng mga barangay sa laylayan ng kabundukan ay nakahanda na, may kakayahan at kasanayan nang umako, mangalaga at magtiyak sa kaligtasan at seguridad ng mga dumadagsang deboto, mamumundok at “nature trippers” mula sa mga kalunsuran na dumadayo sa Banahaw tuwing panahon ng Semana Santa.

Ang patuloy na pagsasara ng Banahaw ay batay sa desisyon ng Protected Area Ma­nagement Board (PAMB) para sa “Mt. Banahaw – San Cristobal Protected Landscape” (MBSCPL).

Ayon sa DENR, ang ha­k­bang ay upang mapangalagaan ang anomang positibong pagbabago sa Banahaw resulta ng rehabilitasyon at proteksyon na inilunsad ng PAMB noong 2004.

Ang tinatayang 10,901 ektaryang MBSCPL protected area ay bahagi ng mga bayan ng Lucban, Tayabas, Sariaya, Candelaria at Dolores sa lalawigan ng Quezon gayundin ang mga munisipalidad ng Rizal, Nagcarlan, Liliw at Majayjay at San Pablo City sa probinsya ng Laguna.

Bago ito isinara ay tinatayang mahigit kalahating milyong katao ang umaakyat sa Mount Banahaw tuwing Mahal na Araw na pagkatapos ay nag-iiwan ng santambak na basura at mga bakas ng pagsira sa maraming parte ng bundok.

Noong 2004 ay nagpasya ang PAMB na isara ang maraming parte sa mataas na bahagi ng bundok na paboritong puntahan ng mga taunang bisita upang bigyang-daan ang programa ng malawak na rehabilitasyon at proteksyon upang buhayin ang katutubong ganda ng kabundukan na pinamamahayan ng maraming “endangered flora and fauna species”.

Naglaan ang PAMB – ang multi-sektoral na grupo na inaatasan ng gobyerno na mangalaga sa anomang deklaradong protected area – ng mga lugar sa ibaba ng kabundukan para sa pagdarasal ng mga deboto at camping grounds ng mga taunang dumadayong bisita.

Idineklarang protected area ang Mount Banahaw at ang katabing Mount San Cristobal sa ilalim ng Republic Act No. 9847.

Ilang beses na nagkaroon ng ekstensyon ang pagsasara ng Mount Banahaw.

Nakatakda na sana itong buksan nitong nakaraang buwan ng Pebrero subalit muling magpapatuloy ang kanyang pagiging sarado batay sa hu­ling desisyon ng PAMB.

Please follow and like us:
Read More

MGA PAMAHIIN SA SEMANA SANTA

MT BANAHAW

(Ni Dan Salcedo)

(Bilang paggunita sa panahon ng Kwaresma, bibigyang-daan ng Diaryo BOMBA ang ilang nakagisnan na ng mga Pinoy na aktibidad tuwing sasapit ang panahong ito kabilang na ang mga pamahiin o tradisyon na sinusunod ng marami hanggang ngayon)

MABUTI na raw na sundin ang paniniwala ng mga ninuno. Walang mawawala gawin man ang nakaugalian.

Parte na ng buhay ng mga Pinoy ang mga pamahiin. Bawat okasyon at selebrasyon ay mga tagubilin na huwag itong gawin, hindi ito dapat balewalain.

Maraming pamahiin ang sinusunod pa rin ng mga Pinoy kapag kuwaresma lalo na sa paggunita ng Mahal na Araw.

Mula noong lumang panahon, ang mga pamahiin ay walang kupas.

1. Bawal maligo kapag dumatal na ang alas-tres ng hapon ng Biyernes Santo dahil ito ang oras na patay na si Hesus. Kapag naligo ay aabutin ng malas.

2.Pinagsasabihan ang mga bata na mag-ingat kapag Biyernes Santo at Sabado de Gloria dahil kapag nasugatan ay matagal itong maghilom.

3. Masama ang mag-ingay tuwing Mahal na Araw. Magagambala umano ang mga espiritu.

4. Nakaugalian na ang pag-akyat sa Mt. Banahaw, isang bulkan sa pagitan ng Laguna at Quezon. Pinaniniwalaang ito ay sagradong lugar at kapag ang umakyat dito sa Semana Santa ay naligaw, hindi na siya matatagpuan hanggang dumating ang Araw ng Pagkabuhay.

5. Ang tubig ulan sa Araw ng Pagkabuhay ay pinaniniwalaang sagrado kaya nakagagamot. Nakaugalian na sinasahod ang tubig ulan upang makaimbak ng sagradong tubig.

6. Malas ang lumipat sa bagong bahay kung Biyernes Santo at Sabado de Gloria. Hindi pa nabubuhay si Hesus kaya masamang ispiritu at kamalasan ang katumbas nito.

7. Ang dahon ng oliba na ginamit sa palaspas ay inilalagay sa dingding o bintana ng bahay upang mapaalis ang mga demonyo, at maitaboy ang kamalasan.

8. Pinagsasabihan din ang mga bata na huwag tumi¬ngin sa salamin mula alas-tres ng hapon ng Biyernes Santo hanggang hindi pa nabubuhay muli si Kristo upang hindi makaakit ng masamang mangyayari.

9. Pinaniniwalaan pa rin ang sinaunang pamahiin na lumalakas ang kapangyarihan ng mga albularyo tuwing Semana Santa. Ang anting-anting ay lalong tumatalab kapag inilapit ito sa albularyo.

10. Tungkol pa rin sa an¬ting-anting, ito ay nakakamit kapag mag-isang nagbabad sa ilog sa araw na namatay si Kristo sa krus. Pagsapit ng alas-tres ng hapon ng Biyernes Santo, makakamtan ang an¬ting-anting kapag tinalo mo ang halimaw na nagbabantay sa bertud.

11. Ang maglaro o humawak ng bilog na bagay tulad ng holen kapag Biyernes Santo ay tutubuan ng bosyo.

Kahit hinihikayat ang mga naniniwala na huwag patulan ang mga pamahiin ay hindi maitaboy ng mga ito ang pagsunod sa minana pa sa naunang mga nilalang.

Maaaring isang paraan ang pamahiin na ikinintal sa kaisipan ng mga bata na ma¬ging mabuti at ipabatid na ang Semana Santa ay panahon ng pagdarasal at pagninilay-nilay.

Ang pagsunod sa pamahiin ay nakakintal sa mga tao dahil takot silang madisgrasya at malasin.

Please follow and like us:
Read More

SOGIE EQUALITY BILL 

SOGIE EQUALITY BILL

Paro-parong buking

(Ni Odessa Orpilla Posadas  / Huling na labas)

MULA sa isang bayan sa Leyte, nakarating sa Maynila ang noon ay 15 anyos na si alyas Julie, isang beki.

Upang kumita para ita­guyod ang pamilyang napabayaan ng iresponsableng ama, namasukan si Julie sa parlor.

Hanggang ngayon, nasa parlor pa rin si Julie. Minsan, maliit ang kita pero nakatutulong pa rin aniya siya at patuloy na nagpapadala ng pera sa kanyang pamilya sa Leyte.

“Mas lalaki pa nga ang mga bakla kaysa tunay na lalaki, kung sa responsibilidad din lang ang pag-uusapan. Mas marami ang lalaking walang  diskarte,” pahayag ni Julie habang kinakapanayam ng Diaryo BOMBA sa kanyang pinapasukang parlor.

Matipid man ang mga sagot, naunawaan ko si Julie dahil bawat minuto sa loob ng parlor ay mahalaga lalo na kung may kostumer.

“Tagpuan sa Dilim”

May mangilan-ngilan pa ring beki na hanap ay murang kaligayahan.

Kilala ang “Lulu” o Luneta na noon ay naging pugad ng  prostitusyon, Sa dating skating rink. Kahit saan idako ang paningin ay naroroon at nagkukumpulan ang mga kabataang lalaki na tila game din sa larong ‘espadahan’.

Sa sulok-sulok at madi­dilim na bahagi ng Mehan Garden sa likod ng Metropolitan Theater o ang tinatawag na “BAKAHAN” madalas nagaganap ang “indicent proposal” sa pagitan ng mga lalaking nagbebenta ng aliw at mga bading.

Tila mga paro-paro na pagsapit ng dilim ay muling maglilipana ang mga bakla sa lungsod ng Quezon, partikular sa harap ng city hall kung saan sila nagsusulputan. Nadaragdagan ang bilang habang papalapit ang pagpatak ng alas-11:00 ng gabi.

Nagrarampahan, animo’y mga paro-parong ligaw na nag­hahanap at nag-uunahan sa pagdapo upang makasipsip ng damong nasingawan na ng hamog.

Nagpapalipat-lipat ang mga ito sa mga kalapit na lugar. Sa Quezon City Circle o di kaya’y sa Wildlife, meron din sa kahabaan ng Quezon Avenue.

Habang patuloy sa pag-ikot ang buhay ng mga LGBT, inaantabayanan pa rin ang isinusulong na (Sexual Orientation and Gender Identity and Expression) Equality Bill o ang Anti-Discrimination Bill (ADB), na proposed legislation ng Congress of the Philippines.

Layunin ng SOGIE bill na maprotektahan ang karapatan ng bawat Filipino kabilang ang most  vulnerable groups in our  society-Women  and the LGBT community.

Please follow and like us:
Read More

TRANSGENDER WOMAN 

TRANSGENDER WOMAN-2

Mga Adang gustong maging Eba

(NI ODESSA ORPILLA POSADAS)

MARIPOSA kumbaga sa isang paro-paro. “A work of Art” at masasabing “perfect masterpiece” mula kay Bathala. Isang napakagandang nilikha.

Nagmula sa isang pangit, kinatatakutan at pinandidirihang higad. Peste ng mga pananim, waring isinumpa, gamit ang tiyan sa kanyang paglakad, inaayawan kahit ng talahiban.

Makalipas namang dumaan sa metamorphosis, siya naman ang tinitingala dahil sa kakaibang kagandahan. May

angas ang bawat kampay ng kanyang pakpak habang kasabay ang kiliti ng hangin.

Itinuturing na extreme o superior ang bakla na handang sumailalim sa sex change o sex reassignment.

Bukod sa buwis-buhay ang sumailalim sa napakaselang operasyon para ma­ging ganap na babae o lalaki, kakailanganin din ang mala­king halaga ng pera. Ito ay dahil nasa ibang bansa ang magagaling at dalubhasang doktor na nagsasagawa ng ganitong uri ng operasyon.

Para sa ibang beki, itutulong na lamang nila sa kanilang pamilya ang pera kaysa gugulin ito sa operasyon. Kaya naman nananatiling pangarap na lamang ito para sa maraming prinsipe na nagnanais maging prinsesa.

Idagdag na rin dito ang same sex marriage na hindi afford ng karamihan sa LGBT community dahil sa usaping pera pa rin. Dahil hindi pa tanggap sa Pilipinas ang ganitong konsepto, sa ibang bansa lang maaaring makapagpakasal ang isang babae sa kapwa babae gayundin ang lalaki sa isa ring lalaki.

Isang matandang beki ang nakausap ng Diaryo BOMBA. Nagpapatawag siya sa pangalang Julie.

Ayon kay Julie, 15 anyos pa lamang siya nang magsimulang magbahay –bahay o home service sa pagma-mani­cure at pedicure sa kanilang probinsya sa Leyte.

Iresponsable aniya ang kanyang ama.

Dahil dito, kinailangan niyang tulungan ang ina upang sila’y mabuhay. Hindi na siya nakapag-aral dahil maagang sumabak sa paghahanapbuhay.

Mula noon ay naging katuwang siya ng ina na ume-extra sa paglalabada.

Sa tulong ng isang kamag-anak ay nakarating siya ng Maynila.

Dito natutunan niyang lumaban sa araw-araw na buhay.

Please follow and like us:
Read More

LGBT SA IBA’T IBANG LARANGAN

Miss Gay Beauty Pageant.

(Paro-parong buking)

(Ni Odessa Orpilla Posadas/Ikaapat na bahagi)

UMARANGKADA rin ang mga beki sa la­rangan ng pagandahan, pagalingan ng talento at tagisan ng talino sa pagsagot sa mahihirap na tanong sa “Miss Gay Beauty Pageant.”

Mula sa Super Sireyna ng Noontime show na Eat Bulaga ay nakilala si Kevin Balot na talaga namang kabog sa kagandahan ng mukha at katawan, Izabelle Coimbra (Super Sireyna ng Brazil), Miranda Lombrado (Super Sireyna ng Mexico) at ang ating pambato na si aka Phoebe Cates, Super Sireyna Lea Moreno noong taong 1995.

Dahilan sa patuloy na pagtanggap ng masa sa LGBT community, marami rin sa kanila ang nakapasok sa politika.

Katulad na lamang nina Arnaldo Arevalo Ignacio, o Arnel Ignacio na nahirang bilang deputy administrator ng OWWA, Dexter Dominguez o “Terry Onor” na nagsilbing board member ng unang distrito ng lalawigan ng Bataan, Congresswoman Geraldine A. Roman ng 1st District ng Bataan na isang transgender woman.

Dumadagundong at umu­kit din ng pangalan si Gianne Versace na isang pamosong International designer and entrepreneur.

Mga dating hinihiyawan at kinakikiligan ng bayan. Mga Adan na iniluwa ang pagiging Adonis, umagaw at lumunok ng bato ni Narda upang ma­ging Darna si Bb. Gandang Hari dating Rustom Padilla at Mark Bautista (singer) na tahasang inamin na siya’y isang gay matapos ang mahabang panahong pananahimik at pagtatago ng tunay nilang katauhan.

Fashion Secrets ­Revealed

Animo’y inilatag na ang red carpet para sa LGBT community, isa-isang rumarampa nang taas noo at humaharap sa mundong mapanghusga bitbit ang kani-kanilang “etiketa” kung saan nakabandera ang kanilang mga tagumpay.

Dati’y tila isang napakahabang lakbayin ang pilit nilang sinusuong. Makitid, mabatong daan, at bako-bako ngunit patuloy lang sila hanggang sa mahanap nila ang lagusan kung saan matatanggap sila ng karamihan.

Lalong tumingkad ang LGBT community nang isilang ang Ladlad party-list na itinatag at pinamunuan ni Danton Remoto – kauna-unahang LGBT party-list sa buong mundo.

Layunin nito ang pagkakapantay-pantay ng karapatan at tamang pagtrato sa malayang pag-aangkop ng sarili kung saan ginugusto o pagpili ng isang indibidwal.

Masuwerte ang ilang LGBT ngayong Millenial Era, kumpara noon.

Ang ilang magulang o kapamilyang sagad noon sa galit sa mga may anak na LGBT, kaiba na sa panahon ngayon. Tanggap at suportado na ang LGBT sa Lipunan maliban sa mga pamilyang konserbatibo pa rin

ang pananaw.

‘New era’ ika nga, kung noon ang lalaki ay para lang sa babae at babae ay para lamang sa lalaki. Ngayon ay Pinaboran na ng simbahan ng ibang bansa ang pagbibigay ng seremonya sa ‘same sex marriage’.

Sina Sandy Stier at Kris Perry ay kapwa babaeng ikinasal sa bansang America, kauna-unahan sa kasaysayan ng Estados Unidos noong taong 2015.

Ito ay sa bisa ng desisyong ibinaba ng kanilang Korte Suprema na gawing legal ang same sex marriage at magkaroon ng karapatang pakasalan ang taong kanilang iniibig, maging kapareho man ang gender.

Ang Taiwan, Thailand, California, Austria, Australia, Texas, England ay ilang lamang sa 27 bansang tanggap ang same sex marriage. Ang United Methodist Churches sa US, Africa, South America ay nagsasagawa ng seremonya sa kasal ng kapwa kasa­rian, kabilang din dito ang The Authentic Church of Jesus Christ at Resurrection of Salvation.

Please follow and like us:
Read More

‘DI TANGGAP SA LIPUNAN

GAY

(Paro-parong buking)

Ni Odessa Orpilla Posadas / Ikatlong bahagi

NOON ay hirap tanggapin ang LGBT community.

Animo’y salot sa lipunan, kahihiyan sa angkan ang tingin sa kanila.

Noon ay may diskriminasyon din sa pag-a-apply ng trabaho. Hindi tumatanggap ng ‘gay’ kaya mas marami ang bilang ng matatandang ‘beki’ na nagtayo ng sariling “beauty parlor” o di naman kaya ay namamasukan sa beauty parlor bilang manggugupit o ‘nail technicians’ – tagalinis ng kuko.

Nakasaad sa Civil Service Law na ang isang ‘gay’ na nagtatrabaho o nanunungkulan sa gobyerno ay hindi maaaring magsuot ng tulad sa isang babae, hindi maaaring mahaba ang buhok o naka-makeup.

Maging sa pagpasok sa pulisya, militar at BJMP ay may ‘indirect discrimination’ dahil sa malamya nilang kilos.

Taliwas naman ang mga propesyong ito sa mga ‘lesbian’ dahil maraming tomboy ang nakapasok at pasado bilang pulis at military.

Hindi rin daw tugma ang kwalipikasyon ng mga bading sa sports tulad ng basketball, boxing at Mix Martial Arts.

Halos wala nang lugar na mapaglagyan at mapagsiksikan noon ang LGBT community sa pagsakal sa kanilang karapatan bilang mamamayan ng lipunan.

Kabilang din sa lugar na madalas nilang maramdaman ang diskriminasyon ay sa public toilet o dressing room ng mga mall.

Magkagayunman ay nanatiling tahimik ang dambuhalang komunidad ng LGBT. Nagkaroon ng isang pangarap – ang maging produktibo at aktibo.

Matamis na ngiti ang iginanti sa ipinukol ni Sen. Manny Pacquiao na “masahol pa sa hayop” ang tingin nito sa LGBT (reference: Bemz Benedicto-March 18,2017/ Filipina Transgender).

“LGBT AS CONQUERORS”

Sinakop ng LGBT community ang emperyo ng entertainment industry tulad ng musika at pagsasayaw pati na rin ang modelling.

Sina Charice Pempengco, Aiza Seguerra at Monique Wilson ay mga halimbawa sa hanay ng “lesbians” at “homosexuals”.

Nagtagumpay naman bilang LGBT entrepreneurs sina Ricky Reyes, Rene Salud, Michael Cinco (International cotourier’ and designer at siyang nagdisenyo sa damit pangkasal ni Marian Rivera-Dantes), Joel Cruz (The Lord of Scents, nakilala rin sa pagkakaroon ng anak na sumailalim sa makabagong paraan ng siyensya ang test tube baby o Invitro).

Batikan at tanyag na gay director naman ng pelikulang Pinoy sina yumaong Lino Brocka, Alfie Lorenzo at Joel Lamangan.

Nasabak naman sa showbiz hosting sina Vice Ganda, Alan K, Paulo Ballesteros (aminadong bi-sexual) John Lapus at marami pang iba. (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More

PSYCHOLOGICAL TRAUMA

psychological trauma

 

(Paro-parong buking)

(Ni Odessa Orpilla Posadas / Ikalawang bahagi)

MAY mga pangyayaring hindi inaasahan na dahil sa matinding takot at trauma mula sa pagkabata partikular sa isang babae na pinagkaitan ng personal, pribadong buhay at karapatan, isa ito sa nakikitang rason upang maging “lesbian”, o kung lumaki sa isang “military system”, disiplina at pamamalakad ng ama sa loob ng tahanan.

Maraming matatandang bakla ngayon ang dumanas ng hindi makatarungang pagpapataw ng parusa pisikal at pagmamaltrato mula sa sariling pamilya.

Ang iba naman ay may mapait na bahagi ng kanyang kabataan, mga kabataang lalaki na minolestiya o dumanas ng sexual abuse dahilan upang lalong tumatak sa isipan ang pagrerebelde sa sarili, ang iba naman ay mas pinaiiral ang pagkatao nila bilang isang ‘binabae’.

Noong araw, ordinaryong kwento sa isang bakla kapag isinilid sila sa sako, binitin nang patiwarik o ‘di kaya’y pinaluluhod sa asin o monggo, nilulunod sa drum ng tubig, na ilan lamang sa mga ‘parusang’ ibinibigay sa mga tulad nila.

“Manly Look, But Fettish in Action” – Ito ang isang katangian ng pagiging bakla. Mukhang lalaki ang panlabas na itsura ngunit may malam­yang kilos at hilig ay maki­pagtsikahan sa kalalakihan.

“Cosmetic Based” – makolorete ang panlabas na itsura, nagdadamit pambabae, ultimo mga ginagamit n’ya ay puro pambabae na rin.

“Closet King o Paminta” – sila ‘yong mga tipong mahirap matukoy kung sila ay kabilang sa “federasyon” dahil hindi kakikitaan ng anumang bakas ng kabaklaan dahil sa masculine o lalaki pa rin ang outward, ngunit bumibigay sa  nakukursunadahang lalaki.

“Professional Look” – formal, very struck, highly superior behaviors, diciplina­rians, ngunit may puso rin tulad ng sa isang babae, emosyonal sa oras na sila’y nag-iisa, may suliranin at kapag kasama nila ang kanilang minamahal na  lalaki.

“Magaslaw” – Imatyur na kilos ng mga beking madalas nakikipagharutan sa kapwa beki sa daan, mahihilig ru­mampa, showy, agaw-atensyon sa publiko, madaldal at maarte.

Patunay na isang “lesbian” at “gay” ang isang indibidwal kapag nakipagkasundo na ang mga ito sa isang relasyon sa katulad nilang kasarian, lalaki sa lalaki at babae sa babae.

Mitigating circumstances na maituturing o patunay rin kapag sila’y nakaranas na ng body contact o pakikipagniig sa kaparehong kasarian, ang iba ay gumagamit ng “sex toys” o gadgets tulad ng “vibrator at dildo” para sa karag­dagang sensasyon at arousal sa minimithing kaligayahan.

Kaiba sa lesbian at gay ang bi-sexual, maaaring tumutukoy ito sa magkahiwalay na kasarian. Maaaring sa lalaki o sa babae. Indibidwal na nakikipagrelasyon sa kapwa babae o kapwa lalaki. Ngunit mahirap na uriin ang kategorya ng “bi-sexual” ang isang tao, maliban na lamang kung may pag-amin ito mula sa kanyang sarili.

Dahil sa hindi tamang ayos, kilos, pananamit, pati na rin ang kanilang “lingo” o pananalita, hindi tanggap ang mga bakla sa ilang sektor o grupo maging sa simbahan.

Itinuturing silang maka­salanan at hindi naaayon sa gawa ng Diyos.

Kaya halos itakwil naman sila sa loob mismo ng tahanan ng Diyos, pang-iinsulto at pamamahiya sa kanilang pagkatao at maging sa pribado nilang buhay ang minsang tinatalakay ng kaparian sa misa.  (May karugtong)

Please follow and like us:
Read More